Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Celsede Biter?

Çekişmeli boşanma davası kaç celsede biter sorusunun kanunda sabit bir cevabı yoktur, ama yargılamanın aşamaları en az iki duruşmayı zorunlu kılar: ön inceleme duruşması ve tanıkların dinlenip hükmün açıklandığı tahkikat duruşması. Çocuksuz, tebligatı sorunsuz ve tanıkları hazır bir dosya 2-3 celsede bitebilir. Velayet ihtilafı, karşı dava veya bilirkişi incelemesi olan dosyalar genellikle 4 ile 7 arasında celse gerektirir.

Bu aralıklar resmî bir istatistik değildir; aşağıda gösterdiğimiz aşama hesabına dayanır. Resmî tarafta elimizde iki veri var: Adalet Bakanlığı’nın 2025 istatistiklerine göre boşanma davalarının ilk derece mahkemesinde ortalama görülme süresi 160 gündür ve Bakanlığın boşanma davaları için belirlediği hedef süre 300 gündür. Bu ortalamaya anlaşmalı davalar da dahildir; çekişmeli dosyalar bunun üzerinde seyreder. 31 Temmuz 2026’dan beri iki duruşma arasındaki süre de kural olarak üç ayı geçemiyor. Dava açma adımlarını boşanma davası nasıl açılır yazımızda, nafaka, velayet ve mal paylaşımının esasını ise Çorlu boşanma avukatı sayfamızda anlattık. Bu yazı, dava açıldıktan sonraki yargılamayı ve süreyi ele alıyor.

Çekişmeli boşanma davası kaç celsede biter? Kısa hesap

Celse, mahkemenin tarafları belirli bir gün ve saatte dinlediği oturumdur; halk arasında duruşma ile aynı anlamda kullanılır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) çekişmeli boşanmayı yazılı yargılama usulüne bağlar ve bu usulde duruşmalar belli bir sırayla yapılır. Sayıyı, her aşamanın kaç duruşma gerektirdiğini toplayarak bulabilirsiniz.

1. Dilekçeler aşamasında duruşma yapılmaz; dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri yazılı olarak verilir.
2. Ön inceleme tek duruşmada tamamlanır. Kanun, zorunlu hâllerde ve sulh ihtimali görülürse bir defaya mahsus yeni gün verilmesine izin verir (HMK m. 140/2, 140/4). Yani bu aşama 1, en çok 2 celsedir.
3. Ön inceleme bitmeden tahkikata geçilemez ve tahkikat için ayrı duruşma günü verilir (HMK m. 137/2, 147/1). Tanıklar, raporlar ve kurum kayıtları bu duruşmalarda toplanır. Bu aşama en az 1 celsedir; üst sınırı yoktur.
4. Tahkikat bitince mahkeme aynı duruşmada sözlü yargılamaya geçer ve hükmü açıklar. Taraflardan biri isterse duruşma en az iki hafta ertelenir (HMK m. 186/1). Bu yüzden karar ya son tahkikat celsesinde ya da bir sonraki celsede çıkar.

Bu kurallara göre kanunun öngördüğü asgari senaryo iki celsedir. Birinci celse ön inceleme, ikinci celse tanıkların dinlendiği ve hükmün verildiği tahkikat duruşmasıdır. Her ek tanık grubu, beklenen rapor veya cevabı gelmeyen müzekkere, aradaki celse sayısını bir artırır.

Aşama aşama süre ve celse tablosu

Aşama	Kanuni süre	Celse sayısına etkisi	Neyle uzar?
Dava dilekçesi ve tebliğ	Kanuni süre yok; tensip ve tebligat mahkemenin iş yüküne bağlı	Duruşma yok	Adresin bulunamaması, yurt dışı tebligatı, ilanen tebligat
Cevap dilekçesi	Tebliğden itibaren 2 hafta, bir defa en çok 1 ay ek süre (HMK m. 127)	Duruşma yok	Ek süre talebi, karşı dava
Cevaba cevap ve ikinci cevap	2’şer hafta (HMK m. 136)	Duruşma yok	Her dilekçenin ayrıca tebliği
Ön inceleme duruşması	Tek duruşma; zorunlu hâlde bir defa yeni gün (HMK m. 140/4); belgeler için 2 haftalık kesin süre (m. 139)	1, en çok 2	Sulh görüşmesi için ek gün, eksik avans
Tahkikat	Duruşmalar arası en çok 3 ay (HMK m. 147/3)	En az 1, tipik 1-4	Tanık sayısı, gelmeyen tanık, sosyal inceleme, bilirkişi, müzekkere
Sözlü yargılama ve hüküm	Tahkikatın bittiği duruşmada; talep olursa en az 2 hafta erteleme (HMK m. 186)	0 veya 1	Erteleme talebi, ıslah
Gerekçeli karar	Kısa karardan itibaren en geç 1 ay (HMK m. 294/4)	Duruşma yok	Kararın tebliği
İstinaf	Tebliğden itibaren 2 hafta, cevap için 2 hafta (HMK m. 345, 347)	Çoğu dosyada duruşma yapılmaz	Kaldırma kararıyla dosyanın geri dönmesi
Temyiz	Tebliğden itibaren 2 hafta (HMK m. 361)	Kural olarak dosya üzerinden	Bozma kararı
Kesinleşme ve nüfus kaydı	Kanun yolu süresinin dolması veya tebliğden sonra feragat (HMK m. 349/1)	Duruşma yok	Tebligatın gecikmesi

Tablodaki “tipik” sütunu tahkikat için bir tahmindir. Kanunda yazılı olan yalnızca süreler ve ön incelemenin üst sınırıdır; tahkikat celselerinin sayısını dosyanın delil yükü belirler.

Resmî veriler: boşanma davaları ne kadar sürüyor?

Süre için başvurulacak resmî kaynak, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün her yıl yayımladığı Adalet İstatistikleri kitabıdır. Nisan 2026’da yayımlanan 2025 kitabındaki boşanmayla ilgili rakamlar şunlardır:

Gösterge (2025)	Değer	Kaynak tablo
Boşanma davalarında bir dosyanın ortalama görülme süresi	160 gün	Tablo 42
Aile mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi (tüm aile davaları)	204 gün	Tablo 34
Bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde ortalama görülme süresi	371 gün	Tablo 89
Yargıtay hukuk dairelerinde ortalama görülme süresi	185 gün	Tablo 95

İstatistikler celse sayısını değil süreyi ölçer; bu yüzden çekişmeli boşanma davası kaç celsede biter sorusuna doğrudan cevap vermez, ama sürenin hangi aralıkta kaldığını gösterir. Boşanma davalarının ortalama süresi son beş yılda 2021’de 175, 2022’de 168, 2023’te 172, 2024’te 156 ve 2025’te 160 gün olarak ölçülmüş. Bu rakamları okurken üç sınırı bilmek gerekir. Birincisi, boşanma ortalaması anlaşmalı ve çekişmeli davaları birlikte kapsar; 2025’te açılan anlaşmalı dava sayısı 171.850, evlilik birliğinin sarsılmasına dayanan çekişmeli dava sayısı 126.175’tir. Tek duruşmada biten çok sayıda anlaşmalı dava ortalamayı aşağı çeker ve Bakanlık çekişmeli boşanma için ayrı bir süre yayımlamıyor. İkincisi, ölçüm ilk derece mahkemesinde dosyanın gelişinden karar verilip çıkışına kadardır; gerekçeli kararın yazılması, istinaf ve temyiz bu süreye dahil değildir. Üçüncüsü, bölge adliye ve Yargıtay ortalamaları boşanmaya özgü değil, bütün hukuk dosyalarını kapsar.

Aynı kitap, çekişmeli davaların her zaman boşanmayla bitmediğini de gösteriyor. 2025’te karara bağlanan 133.044 çekişmeli dosyanın 61.911’inde dava tamamen, 6.227’sinde kısmen kabul edildi; 40.031 dosya ret ile sonuçlandı. İstatistikte ret kategorisi davadan feragati de içerdiği için bu sayı yalnız “boşanma sebebi ispatlanamadı” anlamına gelmez. Kalan 24.875 dosya birleştirme, davanın açılmamış sayılması veya sulh gibi sebeplerle kapandı.

Yargıda hedef süre: 300 gün

Adalet Bakanlığı, 2 Ocak 2019’da başlattığı “Yargıda Hedef Süre” uygulamasında boşanma davaları için hedef süreyi 300 gün olarak açıkladı. Bakanlığın kendi açıklamasına göre bunlar azami hedeflerdir ve dosyanın seyrine göre yargılama daha önce de bitebilir. Hedef sürenin aşılmasının kanuni bir yaptırımı yoktur; davayı düşürmez, tarafa bir hak da vermez.

Aşama aşama çekişmeli boşanma davası süreci

Dava dilekçesinin içeriği ve dava açma adımları kardeş yazımızın konusu; aşağıdaki anlatım dilekçe verildiği andan başlar.

Dilekçeler aşaması ve tebligat

Dava açılınca mahkeme tensip zaptını hazırlar ve dilekçeyi davalıya tebliğe çıkarır. Davalı tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap verir; cevabı bu sürede hazırlamak çok zorsa, süre bitmeden başvurarak bir defaya mahsus ve en çok bir aylık ek süre alabilir (HMK m. 127). Ardından davacı iki hafta içinde cevaba cevap, davalı da iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verebilir (HMK m. 136). Yalnız kanuni süreler toplandığında bu aşama en az altı hafta sürer; her dilekçenin ayrıca tebliğ edilmesi gerektiği için gerçek süre bunun üzerindedir.

Çekişmeli davaların en uzun beklenen kısmı çoğu zaman bu aşamadır ve sebebi tebligattır. Davalı adres kayıt sistemindeki adresinde bulunmazsa tebligat muhtara bırakılarak yapılır; adres kaydı hiç yoksa mahkeme kurumlara yazı yazar, kolluğa adres araştırması yaptırır ve sonuç alınamazsa ilanen tebligata karar verir (Tebligat Kanunu m. 28-29). Davalı yurt dışındaysa tebligat o ülkenin makamları veya Türk konsolosluğu aracılığıyla yapılır (m. 25) ve aylar alabilir. Bu bekleme sırasında duruşma yapılmadığı için celse sayısı artmaz, ama takvim uzar.

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia ve savunma kural olarak genişletilemez veya değiştirilemez (HMK m. 141). Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri, yeni olayların ve delillerin serbestçe eklenebileceği son yerdir.

Ön inceleme duruşması

Dilekçeler tamamlanınca mahkeme ön inceleme gününü belirler. Davetiyede tarafların, dilekçelerinde gösterdikleri ama henüz sunmadıkları belgeleri iki haftalık kesin süre içinde vermeleri istenir; verilmezse o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 139, 140/5). Duruşmada hâkim dava şartlarını ve itirazları inceler, tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı konuları tek tek tutanağa geçirir ve tarafları sulhe teşvik eder (HMK m. 137, 140).

Ön inceleme kural olarak tek duruşmada biter. Sulh için sonuç alınacağı kanaati varsa veya zorunlu bir sebep doğarsa hâkim bir defaya mahsus yeni gün verebilir (HMK m. 140/2, 140/4). Ön incelemenin sonunda çoğu mahkeme tanık listesini, kurumlara yazılacak yazıları ve sosyal inceleme talebini karara bağlar. Bu ara kararlarda unutulan bir müzekkere veya tanık, sonraki celsenin işlem yapılmadan geçmesine yol açar.

Tahkikat: tanıkların dinlenmesi

Tahkikat, iddiaların delillerle ispat edildiği aşamadır ve celse sayısını en çok bu bölüm belirler. Boşanmada tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz ve hâkim delilleri serbestçe takdir eder (TMK m. 184). Aile içinde yaşanan olaylar çoğunlukla belgeye dökülmediği için tanık, çekişmeli boşanmanın en sık başvurulan delilidir.

Tanık listesi, hangi tanığın hangi olayı anlatacağını gösterecek şekilde verilir ve bu listede yer almayan kişi tanık olarak dinlenemez (HMK m. 240/2). Kanunda bir tanık sayısı sınırı yoktur; ama mahkeme bir kısım tanıkla yeterli bilgi edindiğinde geri kalanını dinlememeye karar verebilir (HMK m. 241). Pratikte iki tarafın tanıkları aynı duruşmada dinlenebilirse tahkikat tek celsede biter. Tanıklardan biri gelmezse ve mazeret de bildirmezse zorla getirilmesine ve beş yüz Türk lirasına kadar disiplin para cezasına karar verilir (HMK m. 245); bunun için yeni bir duruşma günü gerekir.

Başka şehirde oturan tanık, o yerdeki mahkeme aracılığıyla istinabe yoluyla ya da Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile dinlenebilir (HMK m. 149/2). İstinabe yazısının gidip dönmesi zaman aldığı için 7589 sayılı Kanun, bu hâlde duruşmalar arasındaki üç aylık sınırın aşılmasına gerekçeli olarak izin veriyor. 31 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek HMK m. 149/4 ise SEGBİS ile katılanların ikrar, yemin, feragat, kabul ve sulh gibi işlemler dışında elle imza aranmamasını düzenliyor.

Sosyal inceleme raporu ve çocuğun dinlenmesi

Ortak çocuk varsa ve velayet tartışmalıysa mahkeme, aile mahkemesinde görevli psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacıdan sosyal inceleme raporu (SİR) ister. Uzman, iki ebeveynle ayrı ayrı görüşür, gerekirse evleri ziyaret eder ve çocukla görüşür. İdrak çağındaki çocuğun görüşü de bu süreçte veya doğrudan hâkim tarafından alınır. Rapor gelmeden velayet hakkında karar verilmediği için SİR beklenen dosyalarda en az bir ek celse olur.

Rapor taraflara tebliğ edilir ve taraflar eksik veya belirsiz gördükleri noktalar için iki hafta içinde itiraz edebilir (HMK m. 281). İtiraz yerinde görülürse ek rapor veya yeni uzman incelemesi istenir ve bir celse daha eklenir. Bu yüzden velayet ihtilaflı dosyalar, aynı tanık sayısına sahip çocuksuz dosyalardan genellikle daha uzun sürer.

Müzekkereler, ekonomik durum araştırması ve bilirkişi

Mahkemenin başka kurumlardan bilgi istemek için yazdığı yazıya müzekkere denir. Boşanma dosyalarında en sık istenen kayıtlar banka hesap hareketleri, SGK ve tapu kayıtları, araç kayıtları, hastane ve karakol evrakıdır. Nafaka ve tazminat talebi varsa mahkeme, tarafların gelirini ve yaşam koşullarını tespit etmek için kolluğa ekonomik ve sosyal durum araştırması yaptırır. Cevabı gelmeyen her müzekkere, dosyanın bir sonraki celseye kalması demektir.

Bilirkişi, çekişmeli boşanmada her dosyada gerekmez. Ziynet eşyalarının değerinin hesaplanması, gelirin tespiti veya dijital delillerin incelenmesi gibi teknik konularda başvurulur. Rapor ve rapora itiraz süreci tahkikata genellikle bir veya iki celse ekler. Bilirkişi incelemesinin uzaması, kanunun üç aylık duruşma aralığı kuralının açıkça saydığı istisnadır (HMK m. 147/3).

Tahkikatın bitmesi, sözlü yargılama ve hüküm

Hâkim delilleri topladıktan sonra taraflara tahkikatın tümü hakkında söz verir ve araştırılacak başka bir konu kalmadığını görürse tahkikatın bittiğini bildirir (HMK m. 184). Ardından aynı duruşmada sözlü yargılamaya geçilir; taraflara son sözleri sorulur ve hüküm açıklanır (HMK m. 186). Taraflardan biri hazırlık için süre isterse duruşma en az iki hafta ertelenir ve hüküm bir sonraki celsede verilir.

Duruşmada açıklanan kısa karar, boşanma, kusur, velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve yargılama giderleri hakkındaki hüküm sonucunu içerir. Islah, yani tarafın usul işlemini düzeltmesi, tahkikat sona erene kadar yapılabildiği için (HMK m. 177) son celselerde yapılan bir ıslah yeni bir duruşma doğurabilir.

Gerekçeli karar ve tebliğ

Hüküm sonucu duruşmada okunduktan sonra gerekçeli karar en geç bir ay içinde yazılır (HMK m. 294/4). Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir; istinaf süresi bu tebliğle işlemeye başlar. Bu nedenle son celseden sonra kanun yoluna hiç gidilmese bile boşanmanın kesinleşmesi için gerekçenin yazılması, tebligat ve iki haftalık istinaf süresinin dolması beklenir. Bu bekleme, son duruşmadan sonra pratikte bir ilâ iki ayı bulabilir.

Boşanma davası istinaf ne kadar sürer?

İlk derece kararı, kanun yoluna gidilirse kesinleşmez. Resmî ortalamalara bakılırsa istinaf aşaması çoğu zaman ilk derece yargılamasından daha uzun sürer.

İstinaf: bölge adliye mahkemesi

İstinaf başvurusu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır (HMK m. 345). Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir, karşı taraf iki hafta içinde cevap verir ve dosya bölge adliye mahkemesine gönderilir (HMK m. 347). Bölge adliye mahkemesi önce dosyayı ön incelemeden geçirir; süre, başvuru şartları ve kararın kesin olup olmadığı burada denetlenir (HMK m. 352).

Bölge adliye mahkemesi birçok dosyada duruşma yapmadan karar verir. Karar doğruysa başvuruyu esastan reddeder; yeniden yargılama gerekmeyen bir hata varsa düzelterek kendisi karar verir. Önemli delillerin toplanmadığını veya bir talep hakkında hiç karar verilmediğini görürse kararı kaldırıp dosyayı ilk derece mahkemesine geri gönderir (HMK m. 353). Bu son durum, yerel mahkemede yeni celseler demektir ve toplam süreyi en çok uzatan sonuçtur.

İstinaf incelemesinin ne kadar süreceğine dair kanuni bir süre yoktur. 2025 resmî verisine göre bölge adliye mahkemelerinin hukuk dairelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 371 gündür; bu rakam boşanmaya özgü değil, bütün hukuk dosyalarını kapsar. Boşanma istinafının daha kısa veya daha uzun sürdüğünü gösteren ayrı bir resmî veri bulamadık.

Temyiz: Yargıtay

Bölge adliye mahkemesinin esas hakkındaki kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna gidilebilir (HMK m. 361). Boşanma hükmü parasal bir talep olmadığı için temyiz sınırına takılmaz; yalnız tazminat gibi parasal kalemlerin tek başına temyizinde kanundaki parasal sınır gündeme gelebilir (HMK m. 362). Boşanma dosyalarını Yargıtay 2. Hukuk Dairesi inceler. Temyiz incelemesi kural olarak dosya üzerinden yapılır. Resmî istatistiklerde Yargıtay hukuk dairelerinin 2025 ortalama görülme süresi 185 gündür; bu da bütün hukuk dosyalarının ortalamasıdır. Bozma kararı verilirse dosya yeniden ilk derece mahkemesine döner ve yeni celseler yapılır.

Kesinleşme ve nüfusa tescil

Karar, kanun yolu süresi geçince veya taraflar kanun yolundan feragat edince kesinleşir. Taraflar karar kendilerine tebliğ edilmeden istinaftan feragat edemez (HMK m. 349/1); bu yüzden “duruşma günü boşandık” ifadesi hukuken doğru değildir. Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilmez; nafaka kararları ise istinafa rağmen icraya konulabilir (HMK m. 350). Kesinleşen karar mahkemece nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl e-Devlet’te “boşanmış” olarak görünür.

Kısmi kesinleşme: yalnız nafaka veya tazminata itiraz edilirse

Taraflardan biri boşanmaya itiraz etmeyip yalnız kusur oranına, nafakaya veya tazminata itiraz ederse boşanma hükmü kesinleşir mi? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 11.03.2021 tarihli, E. 2020/303, K. 2021/242 sayılı kararına göre evet: hükmün boşanmaya ilişkin bölümü istinafa götürülmemişse o bölüm kesinleşir, taraflar boşanmış olur ve yargılama yalnız itiraz edilen kalemler üzerinden devam eder. Kurul aynı kararda, boşanma hükmü kesinleşse bile taraflardan birinin kusur belirlemesine karşı ayrıca istinaf yoluna gidebileceğini ve bu durumda kusurun yeniden değerlendirileceğini kabul etti.

Uygulamada kısmi kesinleşme şerhi, kararı veren aile mahkemesinden istenir. Burada dilekçenin dili belirleyicidir: istinaf dilekçesinde boşanma hükmüne de itiraz edildiği sonucunu doğuracak ifadeler varsa mahkeme boşanma yönünden kesinleşme şerhi vermeyebilir. Boşanmanın kendisini değil yalnız malî sonuçları tartışmak isteyen taraf, itiraz ettiği kalemleri açıkça sayarak boşanmanın kesinleşmesini aylarca öne çekebilir.

Celse sayısını artıran etkenler

Çekişmeli boşanma davası kaç celsede biter hesabını değiştiren durumlar aşağıdadır; her biri dosyaya en az bir ek celse veya duruşmasız birkaç ay ekler. Çoğu, dava açılmadan önce öngörülebilir.

1. Tebligat sorunları. Adresin bulunamaması, ilanen tebligat ve yurt dışı tebligatı dilekçeler aşamasını aylarca uzatır. Duruşma günü tebligatı yapılamazsa celse hiçbir işlem yapılmadan ertelenir.
2. Karşı dava ve birleştirme. Davalının cevapla birlikte karşı dava açması iki tarafın kusurunu ve tanıklarını aynı dosyaya taşır. Ayrı açılan iki boşanma davası birleştirilirse (HMK m. 166) birleştirme kararı ve dosyaların uyumlu hâle getirilmesi zaman alır.
3. Tanık sayısı ve gelmeyen tanık. Her iki tarafın üçer dörder tanığı tek celsede dinlenemeyebilir; gelmeyen tanık için zorla getirme kararı yeni bir gün demektir.
4. Sosyal inceleme raporu ve itirazı. Velayet tartışmalıysa rapor beklenir; rapora itiraz edilirse ek rapor için bir celse daha gerekir.
5. Bilirkişi incelemesi. Ziynet değeri, gelir tespiti veya dijital delil incelemesi rapor ve itiraz aşamasıyla birlikte bir iki celse ekler.
6. Ziynet, tazminat ve nafaka talepleri. Bu talepler ekonomik durum araştırması, banka ve SGK kayıtları gibi ek deliller gerektirir; talep sayısı arttıkça müzekkere sayısı da artar.
7. Mal rejimi talebi. Mal paylaşımı boşanma dilekçesinde istenirse mahkemeler bu talebi genellikle ayırır (tefrik) ve boşanma kararının kesinleşmesini bekletici sorun yapar (HMK m. 165, 167); Yargıtay’ın yerleşik uygulaması bu yöndedir. Ayırma boşanma dosyasına celse eklemez, ama mal paylaşımı boşanmanın kesinleşmesinden sonraya kalır ve toplam çözüm süresi uzar.
8. Islah ve iddianın genişletilmesi. Tahkikatın sonuna kadar yapılabilen ıslah, karşı tarafa cevap hakkı ve yeni delil doğurabilir.
9. Hâkim değişikliği. Hâkim değişince önceki işlemler geçerliliğini korur, ama yeni hâkimin dosyayı incelemesi gerekir ve bazen ara kararlar yenilenir.
10. Mazeret dilekçeleri. Taraf veya vekilin haklı mazeretle duruşmaya gelememesi celseyi erteler. Mazeretin geçerli olup olmadığına hâkim karar verir.
11. Tarafın yurt dışında olması. Tebligat ve gerektiğinde istinabe ile dinlenme süresi uzar. Taraf veya vekili talep ederse SEGBİS ile duruşmaya katılabilir (HMK m. 149/1).
12. Ceza davasının beklenmesi. Boşanma hâkimi kusuru kendi delilleriyle değerlendirebildiği için ceza davasını beklemek kural olarak zorunlu değildir. Ancak hâkim bir ceza davasının sonucunu bekletici sorun yaparsa (HMK m. 165) dosya aylarca bekleyebilir; özellikle suç işlemeye dayanan özel boşanma sebebinde (TMK m. 163) bu ihtimal artar.
13. 6284 sayılı Kanun süreçleri. Koruma ve uzaklaştırma kararları ayrı bir dosyada verilir ve boşanma davasını durdurmaz. Ancak tedbir ihlali, yeni şikâyetler ve karşılıklı iddialar boşanma dosyasına yeni olaylar ve deliller olarak girer. Şiddet suç oluşturuyorsa ceza süreci için bir Çorlu ceza avukatı ile şikâyet ve ifade sürecini ayrıca değerlendirmek gerekebilir.

Çekişmeli boşanma davası nasıl hızlandırılır?

Mahkemenin iş yükünü taraflar değiştiremez, ama yukarıdaki gecikmelerin bir kısmı taraflardan kaynaklanır ve önlenebilir. Celse sayısını azaltmak için yapılabilecekler şunlardır:

• Dilekçede her olayın yanına delilini ve tanığını yazın; tanıkların adresini tebligata elverişli şekilde verin. Adresi eksik tanık için mahkeme kesin süre verir, süre kaçarsa tanıktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m. 240/3).
• Dilekçede gösterdiğiniz belgeleri ön inceleme davetiyesindeki iki haftalık kesin süre içinde verin (HMK m. 140/5).
• Tanıklarınızı ilk tahkikat celsesine hazır edin; mahkemenin çağrısını beklemek yerine gün ve saati kendileriyle paylaşın.
• Karşı tarafın doğru adresini ve varsa yurt dışı adresini baştan yazın. Kendi adres değişikliğinizi mahkemeye bildirin; e-Tebligat adresiniz varsa tebligat elektronik ortamda yapılır.
• Gider avansını ve bilirkişi ücretini mahkemenin verdiği sürede yatırın. Eksik avans, işlemin yapılmamasına ve celsenin boşa geçmesine yol açar.
• Talepleri sadeleştirin. Mal paylaşımını ayrı davaya bırakmak veya ziynet konusunda kısmi anlaşma yapmak, boşanma dosyasındaki tahkikatı daraltır.
• Malî konularda uzlaştığınız noktaları ön incelemede tutanağa geçirin. Tahkikat bu tutanağa göre yürütüldüğü için (HMK m. 140/3) delil toplama çekişmeli kalan konulara odaklanır. Boşanma sebebine ilişkin olaylarda ise tarafların kabulü hâkimi bağlamaz (TMK m. 184/3).

Çekişmeli davanın anlaşmalıya dönmesi

En hızlı sonuç, eşlerin dava sürerken bütün konularda uzlaşmasıyla alınır. Evlilik en az bir yıl sürmüşse, iki eş birlikte başvurursa veya bir eş diğerinin davasını kabul ederse evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır (TMK m. 166/3). Bunun için iki eşin protokolü imzalayıp dosyaya sunması, duruşmaya bizzat gelmesi ve hâkimin her eşi ayrı ayrı dinleyerek iradesinin serbest olduğuna kanaat getirmesi gerekir. Hâkim velayet, nafaka ve malî sonuçlara ilişkin düzenlemeyi uygun bulursa boşanma kararı o celsede verilir. Bu dönüşüm davanın her aşamasında yapılabilir; tahkikat yarıda kalmış olsa bile kalan celseler yapılmaz.

Kabul ve feragat neden aynı sonucu doğurmaz?

Genel usul kurallarında davalının davayı kabulü davayı bitirir. Boşanmada bu kural sınırlıdır: tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz (TMK m. 184/3) ve kabul ancak TMK m. 166/3’teki şartlarla sonuç doğurur. Evlilik bir yılı doldurmamışsa veya eşler velayet, nafaka ve malî sonuçlar üzerinde uzlaşmamışsa, davalının “boşanmayı kabul ediyorum” demesi tahkikatı tek başına bitirmez. Davacının davadan feragati ise davayı hemen bitirir, ama boşanma kararı yerine davanın reddiyle (HMK m. 307-311).

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma: süre ve celse karşılaştırması

Konu	Anlaşmalı boşanma	Çekişmeli boşanma
Celse sayısı	Çoğunlukla 1	Kanunen en az 2; dosyaya göre artar
Dilekçeler aşaması	Yok; protokolle doğrudan duruşma günü verilir	Dört dilekçe, her biri için 2 hafta
Ön inceleme	Ayrıca yapılmaz	Zorunlu, 1 veya 2 celse
Tanık, rapor, bilirkişi	Gerekmez	Tanık hemen her dosyada; çocuk varsa sosyal inceleme
Duruşmaya katılım	İki eş bizzat gelir	Vekil temsil edebilir; hâkim isticvap için tarafı çağırabilir
Kanun yolu	Taraflar çoğunlukla tebliğden sonra istinaftan feragat eder	İstinaf ve temyiz sık; kısmi kesinleşme mümkün
Dönüşüm	Hâkimin önerdiği değişiklik kabul edilmezse anlaşmalı karar verilemez	Bir yılı dolan evlilikte her aşamada anlaşmalıya dönebilir

Bakanlığın 2025 boşanma ortalaması olan 160 gün, bu iki türün karışımıdır. Anlaşmalı boşanmanın şartlarını ve protokolün içeriğini aile hukuku sayfamızda ayrıntılı anlattık.

Örnek senaryolar: hangi dosya kaç celsede biter?

Çekişmeli boşanma davası kaç celsede biter sorusunun dosyaya göre değişen cevabını aşağıdaki tablo üç tipik dosya üzerinden gösteriyor. Bu aralıklar bizim tahminimizdir ve yalnız yukarıdaki usul kurallarına dayanır: ön inceleme 1-2 celse, sözlü yargılama tahkikatın son celsesinde veya bir sonrakinde, duruşma aralığı en çok üç ay. Mahkemeye göre değişen iş yükünü hesaba katmaz.

Senaryo	Dosyanın özelliği	Tahmini celse	Ön incelemeden karara kadar (3 aylık sınırla en çok)
Sade dosya	Çocuk yok veya velayet tartışmasız; 2-4 tanık; tebligat sorunsuz; ek talep az	2-3	Yaklaşık 3-6 ay
Tanıklı, velayet ihtilaflı	İki tarafın tanıkları; sosyal inceleme raporu; çocuğun dinlenmesi; ekonomik durum araştırması	3-5	Yaklaşık 6-12 ay
Karşı davalı, ziynet ve tazminat talepli	Karşı dava; çok sayıda tanık; ziynet için bilirkişi; banka ve SGK kayıtları; rapora itiraz	4-7	Yaklaşık 9-18 ay; bilirkişi uzarsa daha fazla

Son sütun yalnız ön inceleme ile karar arasındaki dönemi gösterir. Buna dava açılışından ön incelemeye kadar geçen dilekçeler aşaması, gerekçeli kararın yazılması ve tebliği, kanun yoluna gidilirse istinaf ve temyiz süresi eklenir. Örneğin bir sade dosyada tebligat sorunu yoksa ve kanun yoluna gidilmezse toplam süre resmî boşanma ortalamasına yakın kalabilir; karşı davalı bir dosya istinafa da giderse kesinleşme iki yılı aşabilir.

Duruşmalar: katılım, aralık ve adli tatil

Duruşmaya gelmezsem ne olur?

Usulüne uygun çağrılan iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır. İşlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde taraflardan biri dilekçeyle yenilemezse dava açılmamış sayılır; bir ay geçtikten sonra yapılan yenileme için harç yeniden ödenir (HMK m. 150/4-5). Yenilenen dava bir defadan fazla takipsiz bırakılırsa yine açılmamış sayılır (m. 150/6).

Taraflardan yalnız biri gelirse, gelen tarafın talebiyle yargılamaya diğerinin yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli özrü olmadan gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (HMK m. 150/2). Davacı için gelmemek dosyanın işlemden kaldırılması riskini doğurur; davalı için ise karşı tanıklara soru sorma ve ara kararlara o anda itiraz etme imkânını kaybettirir. Davalının gelmemesi davayı kendiliğinden kazandırmaz; boşanma sebebini davacı yine ispat etmek zorundadır.

Avukat varsa duruşmaya gitmem şart mı?

Çekişmeli davada vekil sizi temsil eder; her celseye bizzat gelmeniz zorunlu değildir. Hâkim olaylar hakkında sizi bizzat dinlemek isterse isticvap, yani tarafın bizzat sorgulanması kararı verir ve size ayrıca davetiye gönderilir (HMK m. 169, 171). Çekişmeli dava anlaşmalıya dönecekse iki eşin de duruşmaya bizzat gelmesi şarttır (TMK m. 166/3).

Duruşmalar ne kadar sürer, aralarında ne kadar zaman olur?

Ara kararların verildiği, tanık dinlenmeyen celseler genellikle kısa sürer; tanıkların tek tek dinlendiği celse uzun sürer ve salon önünde bekleme mahkemenin günlük programına bağlıdır. Taraflardan biri isterse duruşma gizli yapılabilir (TMK m. 184/6).

Duruşmalar arasındaki süre, 7589 sayılı Kanunla HMK m. 147’ye eklenen üçüncü fıkra uyarınca 31 Temmuz 2026’dan beri en çok üç ay olabilir. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini yazarak daha uzun süre belirleyebilir. Kanun bu sınırın aşılmasına ayrı bir yaptırım bağlamıyor. Yine de kural, dört celselik bir dosyada ön incelemeden karara kadarki dönemi istisnalar dışında dokuz ayla sınırlar.

Adli tatil davayı uzatır mı?

Adli tatil her yıl 20 Temmuz’da başlar ve 31 Ağustos’ta biter. Boşanma davası HMK m. 103’te adli tatilde görülecek işler arasında sayılmadığı için bu dönemde boşanma duruşması kural olarak yapılmaz. Nafaka, velayet ve ihtiyati tedbir talepleri listede yer aldığından tatil içinde de karara bağlanabilir. Süreler tatilde durmaz; adli tatile tabi bir işte sürenin son günü tatile denk gelirse süre, tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzamış sayılır (HMK m. 104). Haziran veya temmuz başında yapılan bir celseden sonraki günün eylüle verilmesi bu yüzden sık görülür.

Dava sürerken: tedbirler, yeni ilişki, ölüm

Tedbir nafakası ve geçici velayet

Dava açılınca hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımı için gereken geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169). Tedbir nafakası, geçici velayet ve kişisel ilişki düzeni bu önlemlerdendir. Bu kararlar dava bitene kadar geçerlidir ve dava uzadıkça önemleri artar. Tedbir nafakası ödenmezse kesinleşme beklenmeden icra takibine konulabilir; takip adımları için Çorlu icra avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Dava sürerken başka biriyle ilişki ve yeniden evlenme

Boşanma davası açılması evlilik birliğini sona erdirmez ve eşlerin birbirine sadık kalma yükümlülüğü dava boyunca sürer (TMK m. 185). Yargıtay uygulamasında dava sürerken kurulan ilişki, diğer eşin açacağı karşı davada veya ayrı davada kusur değerlendirmesine konu olabilmektedir. Bu yüzden dava sürecinde yeni bir ilişkiyi paylaşmak, hem kusur hem tazminat yönünden dosyanın seyrini değiştirebilir.

Yeniden evlenmek isteyen kişi önceki evliliğinin sona erdiğini ispat etmek zorundadır (TMK m. 130); boşanma kararı kesinleşmeden evlenilemez. Kadın için ayrıca evliliğin sona ermesinden itibaren 300 günlük bekleme süresi vardır; doğumla biter, gebe olmadığı anlaşılırsa mahkeme bu süreyi kaldırır (TMK m. 132).

Dava sürerken eşlerden biri ölürse

Eşlerden birinin ölümüyle evlilik sona erer ve boşanma davası konusuz kalır. Ancak ölen eşin mirasçılarından biri davaya devam eder ve sağ kalan eşin kusurunu ispat ederse, sağ kalan eş yasal mirasçılık hakkını ve ölüme bağlı tasarruflardan doğan haklarını kaybeder (TMK m. 181/2). Bu durumda dava boşanma için değil, miras sonucu için sürer. Mirasın paylaşımı ve tenkis gibi sonraki adımlar için bir Çorlu miras avukatı sayfamızdaki bilgilere bakabilirsiniz.

Dava reddedilirse veya karşı taraf uzatıyorsa

Boşanma davası reddedilirse ne kadar beklenir?

Boşanma sebebi ispatlanamazsa dava reddedilir. Ret kararı kesinleştikten sonra bir yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden biri yeni bir dava açarak boşanma isteyebilir ve mahkeme bu durumda boşanmaya karar verir (TMK m. 166/4). 14 Kasım 2024 tarihli 7532 sayılı Kanundan önce bu süre üç yıldı. Bu yolda kusur tartışılmaz; ret kararı ve bir yıllık ayrılık yeterlidir.

Davayı kasten uzatan eşe karşı ne yapılabilir?

Duruşmaya gelmemek, tanık göstermeyip sonra yeni tanık istemek, adres gizlemek ve her celsede yeni talep ileri sürmek davayı uzatmanın bilinen yollarıdır. Kanun bunlara karşı birkaç araç verir:

• Taraflar dürüstlük kuralına uymak zorundadır ve hâkim yargılamayı makul sürede bitirmekle yükümlüdür (HMK m. 29, 30).
• Gereksiz yere davanın uzamasına sebep olan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir (HMK m. 327).
• Kötüniyetle savunma yapan davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, karşı tarafın vekâlet ücretinin tamamını veya bir kısmını ödemeye ve kanun metninde 500 Türk lirasından 5.000 Türk lirasına kadar yazılı disiplin para cezasına mahkûm edilebilir (HMK m. 329).
• Süresinde sunulmayan belge ve adresi verilmeyen tanık için delilden vazgeçilmiş sayılma sonucu vardır (HMK m. 140/5, 240/3); ikinci bir tanık listesi verilemez (m. 240/2).
• Gelmeyen tanık zorla getirilir (HMK m. 245); duruşma aralığı kural olarak üç ayı geçemez (m. 147/3).

Delilden vazgeçilmiş sayılma ve tanığın zorla getirilmesi gibi sonuçları mahkeme kendisi uygular. Gider ve vekâlet ücretine ilişkin yaptırımlar için ise uzatma girişimlerinin celse celse tutanağa geçirilmesi ve hükümden önce talep edilmesi gerekir.

Çorlu’da çekişmeli boşanma davası nerede görülür?

Çorlu’da açılan çekişmeli boşanma davaları Çorlu Adliyesi’ndeki üç aile mahkemesinden birinde görülür; dosya tevzi sistemiyle dağıtılır ve davacı mahkemeyi seçemez. Velayet dosyalarındaki sosyal inceleme raporlarını aile mahkemelerinde görev yapan psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılar hazırlar. Kararlara karşı istinaf incelemesini, 2022’de kurulmasına karar verilen ve 2 Eylül 2024’te faaliyete geçen Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi yapar; temyiz merci Yargıtay’dır. Çerkezköy’ün kendi adliyesi olduğu için orada oturan eş davayı Çerkezköy’de de açabilir (TMK m. 168). Mahkemeye özgü süre istatistiği yayımlanmadığı için Çorlu’da çekişmeli boşanma davası kaç celsede biter sorusuna ayrı bir sayı vermiyoruz; yukarıdaki genel hesap burada da geçerlidir. Dosyanızın hangi senaryoya yakın olduğunu, delil ve tanık listesini dava açılmadan önce bir Çorlu boşanma avukatı ile değerlendirmek, uzatan etkenlerin çoğunu baştan görmeye yarar. Harç, gider avansı ve 2026 asgari ücret tarifesi için boşanma davası açma ücreti yazımıza bakabilirsiniz.

Yargılama sürelerine ilişkin hükümlerin tam metni için Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na bakabilirsiniz.