Çorlu Vatandaşlık Avukatı

Türk vatandaşlığı başvurunuz reddedildiyse, ikamet izniniz uzatılmadıysa ya da hakkınızda sınır dışı etme (deport) kararı verildiyse ilk bakmanız gereken şey kararın tebliğ tarihidir. Sınır dışı kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren yalnız 7 gündür; ikamet izni veya vatandaşlık başvurusunun reddi gibi kararlarda süre kural olarak 60 gündür. Çorlu vatandaşlık avukatı arayanların ikinci sorusu davanın nerede görüleceğidir: Çorlu’da idare mahkemesi yoktur; Tekirdağ Valiliği’nin ikamet ve sınır dışı kararlarına karşı davalar Tekirdağ’daki idare mahkemelerinde görülür. Bu sayfada Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybı, ikamet izinleri, giriş yasakları ve tahdit kodları, sınır dışı etme ve idari gözetim, uluslararası koruma, çalışma izni ve yabancı çalıştıran işverenlerin yükümlülükleri 2026 itibarıyla güncel mevzuata göre anlatılıyor.

Çorlu vatandaşlık avukatı hangi işlere bakar?

Bu alan üç kanuna dayanır. Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybı 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (TVK) ile düzenlenir. Yabancıların Türkiye’ye girişi, ikameti, sınır dışı edilmesi ve uluslararası koruma ise 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda (YUKK) yer alır. Yabancıların çalışma izinleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’na tabidir. Bu üç kanun birbirine bağlıdır: çalışma izni ikamet izni yerine geçer, ikamet süreleri vatandaşlık başvurusunda hesaba katılır, izinsiz çalışma ise sınır dışı sebebidir.

Vatandaşlık işleri

• Genel yoldan, evlenme yoluyla, istisnai yoldan ve yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusunun hazırlanması
• Vatandaşlık başvurusunun reddine karşı iptal davası
• Vatandaşlıktan çıkma, Mavi Kart, vatandaşlığın kaybettirilmesi ve iptali işlemleri
• Çifte vatandaşlığın nüfus kaydına işlenmesi, nüfus kaydı düzeltme ve ad-soyad değişikliği davaları

Çorlu yabancılar hukuku avukatı ile yürütülen işler

Çorlu yabancılar hukuku avukatı arayanların sorunu çoğu zaman bir valilik kararı veya Çalışma Bakanlığı işlemidir. Bu başlık altındaki başlıca işler şunlardır:

• İkamet izni başvurusu, uzatma, tür değişikliği ve ret, iptal veya uzatmama kararına karşı dava
• Giriş yasağı, ön izin şartı ve tahdit kodunun kaldırılması
• Sınır dışı etme kararına karşı dava ve idari gözetime karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru
• Uluslararası koruma başvurusu ve olumsuz kararlara itiraz
• Çalışma izni, uzatma, ret kararına itiraz ve işverene kesilen idari para cezaları
• Yabancı ile evlilik, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, belgelerin apostil işlemleri

Tekirdağ yabancılar avukatı hangi kurumlarla çalışır?

Tekirdağ yabancılar avukatı arayanların önce bilmesi gereken, hangi işlemi hangi kurumun yaptığıdır. İkamet, giriş yasağı, sınır dışı ve idari gözetim işlemlerini Tekirdağ Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü yürütür; müdürlük Süleymanpaşa’da hizmet verir. Vatandaşlık başvurularında müracaat makamı yerleşim yerinin bulunduğu valiliktir ve dosyaları Tekirdağ İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü düzenler. Çorlu İlçe Nüfus Müdürlüğü ise doğum, evlenme ve adres gibi nüfus işlemlerinde muhataptır. Çalışma izinlerine Ankara’daki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü karar verir; başvurular e-İzin sistemi üzerinden yapılır.

Valiliğin işlemlerine karşı davalar Tekirdağ’daki iki idare mahkemesinden birinde görülür. Bu mahkemelerin kararlarına karşı istinaf incelemesini Edirne Bölge İdare Mahkemesi yapar. İdari yargının genel usulünü, dava açma süresinin hesabını ve yürütmenin durdurulmasını Tekirdağ idare mahkemelerinde açılan davalar sayfamızda ayrıntılı anlattık; burada yalnız yabancılara özgü süre ve usullere yer veriyoruz.

Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır?

Türk vatandaşlığı ya doğumla ya da sonradan kazanılır (TVK m. 5). Doğumla kazanılan vatandaşlık kendiliğinden doğar. Sonradan kazanma ise yetkili makam kararıyla, evlat edinilmeyle veya seçme hakkının kullanılmasıyla gerçekleşir. Kanun, şartları taşımanın vatandaşlık için mutlak bir hak doğurmadığını açıkça söyler (m. 10). İdarenin takdir yetkisi geniştir, bu yüzden başvuru dosyasının eksiksiz ve tutarlı hazırlanması sonucu doğrudan etkiler.

Kazanma yolu	Temel şart	Karar veren / başvuru yeri
Soy bağı (m. 7)	Türk vatandaşı anne veya babadan doğmak	Kendiliğinden; nüfusa tescil
Doğum yeri (m. 8)	Türkiye’de doğup anne-babadan dolayı hiçbir vatandaşlık kazanamamak	Kendiliğinden
Genel yol (m. 11)	Kesintisiz 5 yıl yasal ikamet, Türkçe, geçim, iyi ahlak, güvenlik engeli olmaması	Valilik dosyayı hazırlar, Bakanlık karar verir
Evlenme (m. 16)	En az 3 yıllık ve devam eden evlilik, aile birliği içinde yaşama	Valilik veya konsolosluk; Bakanlık
İstisnai yol (m. 12)	Olağanüstü hizmet, yatırım, Turkuaz Kart, zaruret, göçmen kabulü	Cumhurbaşkanı kararı
Yeniden kazanma (m. 13-14)	Çıkma izniyle kaybedenler için ikamet şartı yok; kaybettirilenler için 3 yıl ikamet	Bakanlık veya Cumhurbaşkanı
Evlat edinilme (m. 17)	Türk vatandaşınca evlat edinilen ergin olmayan kişi	Bakanlık
Seçme hakkı (m. 21)	Anne-babasına bağlı olarak vatandaşlığı kaybeden çocuk; erginlikten itibaren 3 yıl	Bakanlık tespiti
KKTC vatandaşı (m. 42)	Doğumla KKTC vatandaşı olup yazılı beyan	Bakanlık

Genel yoldan vatandaşlık: kesintisiz 5 yıl

Genel yolda başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet şarttır. Bunun yanında ergin olmak, Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla göstermek, genel sağlık bakımından tehlikeli bir hastalığının bulunmaması, iyi ahlak sahibi olmak, yeterli Türkçe konuşmak, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması aranır (TVK m. 11).

Beş yılın hesabında iki ayrıntı sık atlanır. Birincisi, öğrenci, turist, tedavi ve uluslararası koruma başvurusu gibi amaçlarla alınan izinlerle geçen süre, yerleşme niyetini göstermediği için kural olarak geçerli ikamet sayılmaz (Uygulama Yönetmeliği m. 71). İkincisi, Kanun bu beş yıl içinde toplam on iki ayı geçmemek üzere yurt dışında bulunmaya izin verir (m. 15). Yönetmelik metninde hâlâ altı ay yazmaktadır; ancak Kanun 2017’de değiştirildiği için üst norm olan Kanun’daki on iki ay esas alınmalıdır. Taksirli suçlar dışında ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya hükmün açıklanması geriye bırakılmış olsa bile altı aydan fazla hapis cezası alanlar vatandaşlık kazanamaz (Yönetmelik m. 72/5).

Evlenme yoluyla vatandaşlık

Bir Türk vatandaşıyla evlenmek vatandaşlığı doğrudan kazandırmaz. En az üç yıldır Türk vatandaşıyla evli olan ve evliliği devam eden yabancı başvuru yapabilir (TVK m. 16). Başvuru sahibinde aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama ve güvenlik engeli olmaması aranır. Başvurudan sonra Türk vatandaşı eş ölürse aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz.

Bu yolda soruşturma ve mülakat belirleyicidir. İl emniyet müdürlüğü eşlerin birlikte yaşayıp yaşamadığını araştırır; vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu eşleri ayrı ayrı ve birlikte mülakata alarak evliliğin gerçek mi yoksa vatandaşlık için mi yapıldığını değerlendirir (Yönetmelik m. 28-29). Kanaat oluşmazsa Türk vatandaşı eşin yakınlarının ifadesine de başvurularak soruşturma sürdürülür. Evlilikle vatandaşlık kazanan kişi, evliliğin butlanına karar verilse bile evlenmede iyiniyetliyse vatandaşlığını korur.

İstisnai yol, Turkuaz Kart ve göçmenler

Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmamak şartıyla şu kişiler Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanabilir: Türkiye’ye sanayi tesisi getiren veya bilim, teknoloji, ekonomi, spor, kültür ve sanat alanında olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülenler; yatırım amaçlı ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahipleri ve aileleri; vatandaşlığa alınması zaruri görülenler ve göçmen olarak kabul edilenler (TVK m. 12). Bu yolda ikamet süresi aranmaz. Güvenlik engeli bulunan başvurular Bakanlıkça reddedilir.

Yeniden kazanma, evlat edinilme ve seçme hakkı

Çıkma izni alarak Türk vatandaşlığını kaybedenler ikamet süresi aranmadan Bakanlık kararıyla yeniden vatandaş olabilir (m. 13). Vatandaşlığı kaybettirilenler ise Türkiye’de üç yıl ikamet şartıyla yeniden başvurabilir (m. 14). Bir Türk vatandaşının evlat edindiği ergin olmayan çocuk, güvenlik engeli yoksa karar tarihinden itibaren vatandaşlık kazanabilir (m. 17). Anne veya babasına bağlı olarak vatandaşlığı kaybeden çocuk, ergin olduğu tarihten itibaren üç yıl içinde seçme hakkını kullanarak yeniden vatandaş olabilir (m. 21).

Eş ve çocuklar ne olur?

Yetkili makam kararıyla vatandaşlık kazanılması eşin vatandaşlığını etkilemez; eş kendi şartlarıyla ayrıca başvurur. Velayeti başvuru sahibinde olan çocuklar, diğer eşin muvafakati varsa birlikte vatandaşlık kazanır (TVK m. 20). Diğer ebeveyn muvafakat vermezse, çocuğun mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır. Anne-babayla birlikte işlem görmeyen çocuklar ergin olduktan sonra genel yoldan başvurur. Yatırım yoluyla başvuruda yabancı eş ile ergin olmayan veya bağımlı çocuklar aynı dosyaya eklenebilir.

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı: taşınmaz ve diğer yollar

Yatırım yoluyla vatandaşlık, TVK m. 12/1-b ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 20/2’ye dayanır. Yönetmelikte sayılan yollardan herhangi birini sağlayan yabancı Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kazanabilir. Tutarlar 2022’de yükseltildi ve Ekim 2026 itibarıyla aşağıdaki gibidir:

1. Taşınmaz: en az 400.000 ABD doları değerinde, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa niteliğindeki taşınmazın, tapuya üç yıl satılmayacağı şerhi konularak satın alınması. Kat irtifaklı taşınmazda bedelin peşin ödendiği ve tapuya üç yıl devir yapılmayacağı taahhüdünün şerh edildiği noter satış vaadi de kabul edilir. Tespiti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yapar.
2. Sabit sermaye yatırımı: en az 500.000 ABD doları (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tespiti).
3. Banka mevduatı: en az 500.000 ABD doları, üç yıl tutma şartıyla (BDDK tespiti).
4. Devlet borçlanma araçları: en az 500.000 ABD doları, üç yıl tutma şartıyla (Hazine ve Maliye Bakanlığı tespiti).
5. Gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı: en az 500.000 ABD doları, üç yıl tutma şartıyla (SPK tespiti).
6. Bireysel emeklilik: en az 500.000 ABD doları katkı payı, üç yıl sistemde kalma şartıyla (SEDDK tespiti).
7. İstihdam: en az 50 kişilik istihdam oluşturulması (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tespiti).

Taşınmaz, mevduat, borçlanma aracı, fon ve bireysel emeklilik yollarında döviz tutarı işlemden önce Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya satılmalıdır (m. 20/10). Tutarın hesabında tespit tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınır. Üç yıllık süreyi tamamlamak için yatırım türleri arasında geçiş yapılabilir (m. 20/8).

Taşınmaz yolunda dosya nasıl ilerler?

1. Taşınmaz seçilir; tapu kaydı, imar durumu, kat mülkiyeti veya kat irtifakı ve üzerinde şerh, ipotek ya da haciz olup olmadığı incelenir.
2. Lisanslı kuruluşa değerleme raporu hazırlatılır. Satış bedeli ile rapordaki değer arasındaki uyum, uygunluk belgesinin verilmesinde dikkate alınır.
3. Bedel dövizle yatırılır ve bankaya satıldığını gösteren döviz alım belgesi alınır. Ödemenin satıcı hesabına bankacılık kanalıyla yapılması belgelendirilir.
4. Tapuda satış işlemi yapılır ve üç yıl satılmayacağına dair şerh konulur.
5. Tapu müdürlüğü üzerinden uygunluk belgesi talep edilir.
6. Yatırımcı ve aile üyeleri için 6458 sayılı Kanun m. 31/1-j uyarınca yatırım amaçlı kısa dönem ikamet izni alınır.
7. Vatandaşlık başvurusu yapılır; güvenlik ve arşiv araştırması sonrasında dosya Cumhurbaşkanı kararına sunulur.

Yabancıların hangi ülkelerden ve hangi sınırlar içinde taşınmaz edinebileceği (Tapu Kanunu m. 35, ilçe yüzölçümünün yüzde onu ve kişi başına 30 hektar sınırı) gayrimenkul hukuku sayfamızda yer alıyor. Dosyayı en çok geciktiren sorunlar, değerleme raporundaki değerin satış bedelinin altında kalması ve ödemenin döviz alım belgesiyle belgelenmemesidir.

Tekirdağ vatandaşlık avukatı ile başvuru, mülakat ve ret süreci

Tekirdağ vatandaşlık avukatı ile yürütülen bir dosyada ilk adım, başvurunun doğru makama ve doğru yoldan yapılmasıdır. Vatandaşlık başvuruları yurt içinde ikamet edilen yer valiliğine, yurt dışında dış temsilciliklere bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekâletnameyle yapılır (TVK m. 37). Çorlu’da yaşayan bir yabancı için müracaat makamı Tekirdağ Valiliği’dir; dosyayı İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü düzenler. Başvurudan önce randevu alınır; ön başvuru NVİ’nin e-başvuru sistemi üzerinden de yapılabilir.

Genel yolda dosyanın aşamaları

1. Ön inceleme: Ergin olmayan, beş yıllık ikameti tamamlamamış, geçerli olmayan bir amaçla ikamet eden, hakkında yargılama devam eden veya belgelerini sunamayan kişinin başvurusu kabul edilmez ve bu durum yazılı bildirilir (Yönetmelik m. 16).
2. Dosya: Form dilekçe, pasaport, doğum belgesi, medeni hal belgesi, sağlık raporu, gelir belgesi, il emniyet müdürlüğünden alınan giriş-çıkış kaydı, ikamet izni ve hizmet bedeli makbuzu (m. 17).
3. Soruşturma: İl emniyet müdürlüğü güvenlik ve iyi ahlak bakımından araştırma yapar; MİT ve Emniyet arşiv araştırması yürütülür. Bu araştırma bir yıl geçerlidir.
4. Mülakat: Komisyon Türkçe konuşma düzeyini, geçim kaynağını ve toplumsal yaşama uyumu mülakatla değerlendirir (m. 19).
5. Karar: Şartları taşıdığı anlaşılan kişinin dosyası Bakanlığa gönderilir. Komisyon şartların bulunmadığı kanaatine varırsa dosya Bakanlığa gönderilmez ve il müdürlüğü durumu tebliğ eder.

Kanunda vatandaşlık başvurusunun sonuçlanması için bir süre öngörülmemiştir; güvenlik soruşturması tamamlanmadan dosya komisyona gelmez.

Ret kararına karşı dava

Vatandaşlık başvurusunun reddi idari işlemdir ve tebliğden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir (İYUK m. 7). Yetkili mahkeme kararı veren makama göre değişir. İçişleri Bakanlığı’nın verdiği ret kararlarında genel yetki kuralı gereği Ankara idare mahkemeleri yetkilidir. Başvurunun il aşamasında, ön incelemede veya komisyon kanaatiyle işleme konulmaması ise valiliğin işlemidir ve bu durumda Tekirdağ idare mahkemeleri gündeme gelir. Bir Çorlu vatandaşlık avukatı dava dilekçesini hazırlamadan önce kararın hangi makamca verildiğini ret yazısından kontrol eder; yanlış mahkemeye açılan dava reddedilmez ama dosya yetkili mahkemeye gönderilene kadar zaman kaybedilir.

Ret çoğu zaman “millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel” gibi genel bir gerekçeyle bildirilir. Davada mahkeme, idareden bu gerekçenin dayanağı olan bilgi ve belgeleri ister. İdarenin takdir yetkisi geniş olsa da somut olgulara dayanmayan bir ret kararı yargısal denetime açıktır. Dava süresi içinde gerekçenin ayrıntısını öğrenmek için idareye bilgi edinme başvurusu yapmak da mümkündür.

Vatandaşlığın kaybı, çifte vatandaşlık ve Mavi Kart

Türk vatandaşlığı yetkili makam kararıyla (çıkma, kaybettirme, iptal) veya seçme hakkının kullanılmasıyla kaybedilir (TVK m. 23-24).

Vatandaşlıktan çıkma ve Mavi Kart

Yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olan veya kazanacağına dair inandırıcı belirti bulunan ergin kişi, herhangi bir suç veya askerlik nedeniyle aranmıyor ve hakkında mali ya da cezai tahdit bulunmuyorsa çıkma izni alabilir (m. 25). Çıkma izin belgesi iki yıl geçerlidir. Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığı bırakanlar ve üçüncü dereceye kadar altsoyları Mavi Kart alabilir (m. 28). Mavi Kart sahibi; seçme ve seçilme, muafen araç ithali ve askerlik dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır, Türkiye’de çalışma izni almadan çalışabilir, ancak kadrolu memur olamaz.

Kaybettirme ve iptal

Türkiye’nin menfaatlerine aykırı biçimde yabancı devlet hizmetinde bulunup bunu bırakmayanlar, savaş hâlindeki bir devlete izinsiz hizmet edenler ve izinsiz yabancı askerlik yapanların vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararıyla kaybettirilebilir (m. 29). Kaybettirme kişiseldir; eş ve çocuklarını etkilemez. Vatandaşlık yalan beyan veya önemli bir hususun gizlenmesi sonucunda kazanılmışsa kararı veren makam vatandaşlığı iptal eder (m. 31). İptal, kişiye bağlı olarak vatandaşlık kazanan eş ve çocukları da kapsar. Yatırım dosyalarında taşınmaz değerinin gerçeğe aykırı gösterilmesi iptal riskine yol açabilir.

Çifte vatandaşlık ve nüfus kaydı

Türk hukuku çok vatandaşlığa izin verir. Yabancı bir devlet vatandaşlığı kazanan Türk vatandaşı, belgelerini sunduğunda nüfus kaydına çok vatandaşlık açıklaması düşülür (m. 44). Bildirim nüfus müdürlüğüne veya yurt dışındaki temsilciliğe yapılır. Nüfus kaydındaki ad, soyad, doğum tarihi gibi bilgilerin düzeltilmesi için yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde dava açılır (5490 sayılı Kanun m. 36). Çorlu’da oturan kişi bu davayı Çorlu’daki asliye hukuk mahkemesinde açar.

Çorlu ikamet izni avukatı: ikamet izni türleri ve süreleri

Çorlu ikamet izni avukatı arayanların sorularının çoğu, hangi izin türüne başvurulacağı ve iznin hangi hâllerde iptal edileceğiyle ilgilidir. Türkiye’de vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da 90 günden fazla kalacak yabancının ikamet izni alması zorunludur (YUKK m. 19). Vize muafiyetiyle kalış süresi her 180 günde 90 günü geçemez (m. 11). Geçerli çalışma izni ikamet izni yerine geçer (m. 27). Altı tür ikamet izni vardır:

İkamet izni	Bir defada azami süre	Kimlere verilir
Kısa dönem (m. 31)	2 yıl; yatırımcı ve KKTC vatandaşına 5 yıl	Taşınmaz sahibi, iş kuracak, turizm, tedavi, Türkçe kursu, mezuniyet sonrası, yatırımcı ve diğer sayılan amaçlar
Aile (m. 34)	3 yıl, destekleyicinin izin süresini aşamaz	Türk vatandaşının veya ikamet izinli yabancının yabancı eşi ve çocukları
Öğrenci (m. 38)	Öğrenim süresi; ilk ve ortaöğretimde birer yıl	Ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora öğrencileri
Uzun dönem (m. 42)	Süresiz	Kesintisiz en az 8 yıl ikamet izniyle kalanlar
İnsani (m. 46)	Bakanlıkça belirlenen süre	Çocuğun yüksek yararı, sınır dışı edilemeyenler, yargı yoluna başvuranlar ve benzeri hâller
İnsan ticareti mağduru (m. 48)	30 gün; altışar ay uzatma, toplam 3 yıl	İnsan ticareti mağduru olduğu kuvvetle şüphelenilenler

Kısa dönem ikamet izni

Kısa dönem ikamet izni şu amaçlarla verilebilir: bilimsel araştırma, Türkiye’de taşınmaz sahibi olmak, ticari bağlantı veya iş kurmak, hizmet içi eğitim, değişim programları, turizm, tedavi, adli veya idari makamların talebi, aile ikamet izninden geçiş, Türkçe kursu, kamu kurumları aracılığıyla eğitim, Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayıp altı ay içinde başvurmak, yatırım ve KKTC vatandaşlığı (YUKK m. 31). Türkçe kursu amacıyla en fazla iki kez, mezuniyet sonrası amaçla bir defaya mahsus ve en fazla bir yıl verilir.

Aile ikamet izni

Aile ikamet izni Türk vatandaşının, Mavi Kart sahibinin, ikamet izinli yabancının, mültecinin veya ikincil koruma sahibinin yabancı eşine ve çocuklarına verilir. Destekleyicinin fert başına asgari ücretin üçte birinden, toplamda asgari ücretten az olmayan geliri, tüm aileyi kapsayan sağlık sigortası, beş yıl içinde aile düzenine karşı suçtan mahkûmiyetinin bulunmaması ve en az bir yıldır ikamet izniyle Türkiye’de kalması aranır (m. 35). Türk vatandaşıyla evli yabancılar ile çalışma izni sahiplerinde bir yıllık ikamet şartı aranmaz. Evliliğin yalnız ikamet izni için yapıldığından şüphelenilirse valilik araştırma yapar (m. 37).

Türk vatandaşıyla en az üç yıl aile ikamet izniyle kalan yabancı boşanırsa kısa dönem ikamet iznine geçebilir. Aile içi şiddet mağduru olduğu mahkeme kararıyla sabitse üç yıl şartı aranmaz (m. 34/6). Destekleyici ölürse süre şartı aranmadan kısa dönem izne geçilebilir.

Uzun dönem ikamet izni

Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalan, son üç yılda sosyal yardım almamış, yeterli ve düzenli geliri ile geçerli sağlık sigortası olan ve kamu düzeni bakımından tehdit oluşturmayan yabancıya süresiz ikamet izni verilir (m. 42-43). Öğrenci ikamet izni sürelerinin yarısı, diğer izinlerin tamamı hesaba katılır (m. 28). Mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma, insani ikamet ve geçici koruma sahipleri uzun dönem izne geçemez. Uzun dönem izin; sağlık, eğitim veya zorunlu kamu hizmeti dışında kesintisiz bir yıldan fazla yurt dışında kalınırsa iptal edilir (m. 45).

İkamet izni başvurusu, uzatma, ret ve iptal

İlk başvuru kural olarak yabancının bulunduğu ülkedeki konsolosluğa yapılır; ancak uygulamada Türkiye’de yasal olarak bulunan yabancıların başvuruları e-İkamet sistemi üzerinden alınır ve randevu günü belgeler il göç idaresi müdürlüğüne teslim edilir. Başvuru vize veya vize muafiyeti süresi içinde yapılmalıdır; Göç İdaresi süre bittikten sonraki 10 gün içinde yapılan çevrim içi başvuruları da değerlendirmeye aldığını belirtmektedir. Başvuru yabancının kendisi, yasal temsilcisi veya vekâletnameli avukatı tarafından yapılabilir; idare yabancının da hazır bulunmasını isteyebilir. Göç İdaresi, aracı kişi ve şirketlerle çalışmadığını ayrıca duyurmaktadır.

Başvuru adımları

1. e-İkamet sisteminde doğru ikamet türü seçilerek form doldurulur ve randevu alınır.
2. İkamet harcı ve kart bedeli randevudan önce ödenir.
3. Randevu günü pasaport aslı, biyometrik fotoğraf, adres belgesi (noter onaylı kira sözleşmesi, tapu veya taahhütname), sağlık sigortası poliçesi ve amaca özgü belgeler teslim edilir.
4. İdare eksik belge için 30 güne kadar süre verebilir; tamamlanmazsa başvuru işlemden kaldırılır.
5. Başvuru en geç 90 gün içinde sonuçlandırılır; bu süre boyunca müracaat belgesi yasal kalış sağlar.
6. Kart adrese gönderilir. Konsolosluktan izinle gelenler 20 iş günü içinde adres kayıt sistemine kaydolmak zorundadır.

Pasaportun süresi, istenen ikamet süresinden en az 60 gün uzun olmalıdır (m. 21/2). Özel sağlık sigortası, istenen sürenin tamamını kapsamalı ve Türkiye’deki bir sigorta şirketinden yapılmalıdır. 18 yaşından küçükler ile 65 yaşından büyüklerden kısa dönem ve öğrenci izinlerinde sağlık sigortası aranmaz. Adres değişikliği 20 iş günü içinde il göç idaresine ve nüfus müdürlüğüne bildirilir; başka ile taşınan yabancı o ilde yeni ikamet izni için başvurur.

Uzatma: bitimden 60 gün önce başlar

Uzatma başvurusu, ikamet izninin bitmesine 60 gün kalmasından itibaren ve her hâlde süre dolmadan yapılır (m. 24). Süresinde başvuran yabancıya harca tabi olmayan bir belge verilir ve izin süresi dolsa bile karar verilinceye kadar Türkiye’de kalabilir. Süre dolduktan sonra yapılan başvuru uzatma değil yeni başvuru sayılır ve aradaki dönem ihlal olarak değerlendirilebilir. Uzatılan izin, önceki iznin bittiği tarihten başlar.

Taşınmaza dayalı ikamet ve kapalı mahalleler

Taşınmaz sahipliğine dayanan kısa dönem ikamet izninde taşınmazın konut olması ve bu amaçla kullanılması gerekir; kiraya verilen konut bu izne dayanak olmaz. Taşınmazın niteliğini ve değerini belirleme yetkisi 2024’te Kanun’la açıkça Bakanlığa verildi (m. 31/6). Göç İdaresi uygulamasında 16 Ekim 2023 ve sonrasında edinilen konutlarda tapudaki satış bedelinin, edinme günündeki kurla en az 200.000 ABD doları karşılığı olması aranmaktadır. Daha önce edinilen konutlar için önceki eşikler uygulanır.

Bakanlık, yabancı yoğunluğunun yüksek olduğu bazı mahalleleri 2022’den bu yana yeni ikamet izni ve koruma kaydı işlemlerine kapatmaktadır. Kapalı bir mahallede kiralanan veya satın alınan konutla ikamet izni alınamaz; liste zaman içinde değişir. Tekirdağ’da kapalı mahalle bulunup bulunmadığını konutu kiralamadan veya satın almadan önce il göç idaresi müdürlüğünden teyit etmenizi öneririz.

Yurt dışında kalma sınırları

İkamet izni olan yabancının yurt dışında geçirdiği süre de izni etkiler. Zorunlu kamu hizmeti, görev, eğitim veya sağlık sebebi dışında son bir yıl içinde toplam 120 günden fazla yurt dışında kalınırsa kısa dönem ikamet izni iptal edilir (YUKK Uygulama Yönetmeliği m. 29). Aile ikamet izninde sınır son bir yılda 180 gün, uzun dönem izinde kesintisiz bir yıldır. Bu sebeple izni iptal edilen ve Türkiye’de bulunan yabancı, iptalin tebliğinden itibaren 10 gün içinde yeniden başvurabilir; bu durumda yeni gerekçe istenmez, ancak harç bir kat fazlasıyla alınır.

Ret, iptal ve uzatmama kararları

Kısa dönem ikamet izni şu hâllerde verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitince uzatılmaz: Kanun’da aranan şartların bulunmaması veya ortadan kalkması, iznin veriliş amacı dışında kullanılması, yukarıdaki yurt dışı süresinin aşılması ve hakkında geçerli sınır dışı veya giriş yasağı kararı bulunması (YUKK m. 33; Yönetmelik m. 29). Turizm amacıyla alınan izinle çalışmak veya taşınmaz izniyle konutu kiraya vermek “amaç dışı kullanım” örnekleridir. Karar verilirken yabancının aile bağları, Türkiye’de kalış süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gözetilir (m. 25).

Karara karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde, kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. 2024’te 7533 sayılı Kanun’la kısa dönem ikamet davaları hızlandırıldı: savunma verildiğinde veya savunma süresi geçtiğinde dosya tamamlanmış sayılır ve duruşma mahkemenin takdirindedir (m. 31/7). Ret kararından sonra aynı amaçla altı ay içinde yapılan başvuruda yeni bir gerekçe sunulması istenir. Uzatma talebi reddedilen yabancının 10 gün içinde Türkiye’den çıkması gerekir; çıkmazsa sınır dışı edilebilir (m. 54/1-j). İkamet davası, sınır dışı davasının aksine işlemi kendiliğinden durdurmaz; bu nedenle dilekçede yürütmenin durdurulması da istenmelidir.

Vize ve ikamet ihlali, giriş yasağı ve tahdit kodları

Vize veya ikamet süresinin aşılması iki sonuç doğurur: çıkışta cezalı harç ödenir ve ihlal süresine göre giriş yasağı gündeme gelir. Cezalı harç tutarı uyruğa, yaşa ve ihlal süresine göre değişir ve çıkışta sınır kapısında hesaplanır. Vize süresini veya ikamet iznini kabul edilebilir bir gerekçe olmadan on günden fazla aşan yabancı hakkında sınır dışı kararı alınabilir (YUKK m. 54/1-e, g).

Giriş yasağı ne kadar sürer?

Sınır dışı edilen yabancıların Türkiye’ye girişi Göç İdaresi veya valilik tarafından yasaklanır. Giriş yasağı en fazla beş yıldır; kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit varsa Göç İdaresi bu süreyi en fazla on yıl daha uzatabilir (YUKK m. 9). Aynı gerekçeye dayalı yasak toplamda on beş yılı geçemez (Uygulama Yönetmeliği m. 8). Bazı durumlarda ise yasak hiç konulmayabilir:

Durum	Sonuç
Sınır dışı kararı alınmadan ülkeyi terk etmek için kendiliğinden sınır kapısına gelen ve harç ile cezaları ödeyen ihlalci	İhlal gerekçesiyle giriş yasağı konulmayabilir
İhlal tespit edilmeden önce çıkış için valiliğe başvuran ve cezaları ödeyen yabancı	Giriş yasağı alınmayabilir veya en fazla bir yıl olur
Terke davet süresi içinde ülkeyi terk eden ve cezaları ödeyen yabancı	Giriş yasağı uygulanmaz
Sınır dışı edilen yabancı	En fazla 5 yıl; ciddi tehditte 10 yıla kadar uzatma
Sınır dışı masrafları devletçe karşılanıp geri ödenmeyen yabancı	Masraf ödenene kadar girişine izin verilmeyebilir
Ön izin şartına bağlanan yabancı	Göç İdaresi’nin olumlu görüşü olmadan giriş yapamaz

Göç İdaresi giriş yasağını süresi dolmadan kaldırabilir veya yasak saklı kalmak üzere belirli bir süre için girişe izin verebilir (m. 9/6). Yasak kaydı, yabancıya Türkiye’deyse valilikçe, ülke dışındaysa vize başvurusunda konsoloslukça veya çıkışta sınır kapısında tebliğ edilir.

Tahdit kodları ne anlama gelir?

Giriş yasağı, ön izin şartı ve benzeri kısıtlamalar sistemde harf ve rakamdan oluşan kodlarla işlenir. Bu kodların resmî bir listesi yayımlanmamıştır. Aşağıdaki anlamlar idari uygulamada kullanılan ve hukuki yayınlarda yer alan anlamlardır; kodun sizin dosyanızdaki dayanağı ancak idareden bilgi istenerek veya dava dosyasında öğrenilebilir.

Kod	Uygulamada bilinen anlamı
Ç-114	Hakkında adli işlem yapılan yabancı
Ç-120	Vize veya ikamet ihlalinden doğan para cezasının ödenmemesi
G-87	Genel güvenlik bakımından tehlikeli görülen yabancı
N-82	Girişi ön izin (istizan) şartına bağlanan yabancı
V-87	Gönüllü olarak ülkesine dönen geçici koruma sahibi

Ç ile başlayan kodlar genellikle çıkış sırasında ihlal veya adli işlem nedeniyle, G ile başlayanlar güvenlik değerlendirmesiyle, N ile başlayanlar ön izin şartıyla, V ile başlayanlar geçici korumayla ilişkilendirilir. Bir kodun kaldırılması için önce idareye dilekçeyle başvurulur. Ret cevabına veya 30 gün içinde cevap verilmemesine karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Ödenmemiş cezaya bağlı kodlarda başvuruya ödeme belgesi eklenir. Güvenlik kodlarında ise davada idarenin dayandığı bilgi ve belgelerin dosyaya getirilmesi istenir.

Çorlu deport avukatı: sınır dışı kararına karşı 7 gün

Çorlu deport avukatı arayan birinin elinde çoğu zaman yalnız bir tebliğ evrakı vardır ve dava için 7 günü kalmıştır. Sınır dışı etme kararı, Göç İdaresi’nin talimatıyla veya resen valilik tarafından alınır (YUKK m. 53/1). Çorlu’da yakalanan veya Çorlu’da ikamet eden bir yabancı hakkında karar kural olarak Tekirdağ Valiliği’nce verilir. Karar, gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir; avukatı olmayan yabancıya itiraz yolları ve süreleri bildirilir.

Kimler hakkında sınır dışı kararı alınır?

YUKK m. 54’e göre şu yabancılar hakkında sınır dışı kararı alınır:

• Mahkûmiyeti sonrasında Türk Ceza Kanunu m. 59 uyarınca sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler
• Terör örgütü veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi ya da destekleyicisi olanlar
• Giriş, vize ve ikamet işlemlerinde gerçek dışı bilgi veya sahte belge kullananlar
• Geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
• Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı bakımından tehdit oluşturanlar
• Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar ya da vizesi iptal edilenler
• İkamet izni iptal edilenler ve ikamet süresini kabul edilebilir gerekçe olmadan on günden fazla ihlal edenler
• Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
• Yasal giriş veya çıkış kurallarını ihlal edenler ya da buna teşebbüs edenler
• Giriş yasağı bulunduğu hâlde Türkiye’ye geldiği tespit edilenler
• Uluslararası koruma başvurusu reddedilip başka bir sebeple Türkiye’de kalma hakkı bulunmayanlar
• İkamet izni uzatma başvurusu reddedilip on gün içinde çıkmayanlar
• Uluslararası kuruluşlarca tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler

Kimler sınır dışı edilemez?

Bu kapsamda olsalar bile şu kişiler hakkında sınır dışı kararı alınmaz: gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muameleyle karşılaşacağına dair ciddi emare bulunanlar; ciddi sağlık sorunu, yaş veya hamilelik sebebiyle seyahati riskli görülenler; hayati hastalığının tedavisi devam ederken gideceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar; mağdur destek sürecindeki insan ticareti mağdurları ve tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları (YUKK m. 55). Bu değerlendirme herkes için ayrı yapılır. Kanun, kimsenin işkence veya hayatının tehlikede olacağı bir yere gönderilemeyeceğini genel ilke olarak koyar (m. 4).

Vizesi veya ikamet izni iptal edilip on gün içinde çıkış için kendiliğinden sınır kapısına gelenler ile ihlali on günü aşmış olsa da sınır dışı kararından önce kendiliğinden çıkış yapmaya gelenler hakkında da sınır dışı kararı alınmaz (Uygulama Yönetmeliği m. 52). Bu yabancılar ihlal cezalarını öderse ihlal gerekçesiyle giriş yasağı da konulmayabilir (m. 8/2-c).

Dava süreci adım adım

1. Kararın tebliğ tarihi tespit edilir. Dava süresi tebliğden itibaren 7 gündür (YUKK m. 53/3). Süre takvim günüyle işler; son gün resmî tatile denk gelirse tatili izleyen ilk iş gününe uzar (İYUK m. 8).
2. Dava, kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır. Tekirdağ Valiliği’nin kararları için Tekirdağ idare mahkemeleri yetkilidir. İdari gözetimdeki yabancı dilekçesini idareye de verebilir; idare dilekçeyi derhâl yetkili mahkemeye ulaştırır.
3. Davacı, dava açtığını kararı veren makama da bildirir. Uygulamada mahkeme kaydının bir örneği valiliğe ve geri gönderme merkezine iletilir.
4. Yabancının rızası olmadıkça dava süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi yapılmaz.
5. Savunma verildiğinde veya savunma süresi geçtiğinde dosya tamamlanmış sayılır. Duruşma mahkemenin takdirindedir.
6. Mahkeme, dosyanın tamamlanmasından veya ara karar ve duruşmanın bitiminden itibaren 15 gün içinde karar verir. Bu karar kesindir; istinaf ve temyiz yolu yoktur.

Sınır dışı kararına karşı açılan davanın işlemi kendiliğinden durdurması 2024’te 7533 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenen m. 53/3’te açıkça yer alır ve güncel metinde terör veya kamu düzeni gerekçeli kararlar için ayrı bir istisna bulunmaz. Mahkemenin kesin ret kararından sonra gönderileceği ülkede işkence veya ölüm tehlikesi iddiası bulunan kişi için Anayasa Mahkemesi’ne tedbir talepli bireysel başvuru yapılabilir. Bu başvurunun süresi kesin kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gündür, ancak tehlike yakınsa beklemeden yapılmalıdır.

Türkiye’yi terke davet

Sınır dışı kararı alınan yabancıya, kararda belirtilmek şartıyla, ülkeyi terk etmesi için 15 günden az olmamak üzere 30 güne kadar süre verilebilir (YUKK m. 56). Kaçma riski bulunan, sahte belge kullanan, yasal giriş-çıkış kurallarını ihlal eden veya kamu düzeni bakımından tehdit oluşturan kişilere bu süre tanınmaz. Süre tanınan kişiye harçsız çıkış izin belgesi verilir. Bu süre içinde çıkış yapan ve ihlal cezalarını ödeyen yabancıya giriş yasağı uygulanmaz. Terke davet süresi içindeki yabancı ikamet veya çalışma iznine başvuramaz.

Sınır dışı masraflarını kim öder?

Seyahat masrafları kural olarak yabancının kendisinden karşılanır; parası yetmezse kalan kısmı Göç İdaresi öder ve masraf geri ödenmedikçe yabancının Türkiye’ye girişine izin verilmeyebilir (m. 60). Yabancıyı izinsiz çalıştıran işveren, yabancının ve varsa ailesinin konaklama, dönüş ve gerektiğinde sağlık giderlerini karşılamak zorundadır; idare ödediği tutarı işverenden amme alacağı olarak tahsil eder (6735 m. 23/9).

İdari gözetim ve geri gönderme merkezleri

Kaçma veya kaybolma riski bulunan, giriş-çıkış kurallarını ihlal eden, sahte belge kullanan, kendisine tanınan sürede çıkmayan veya kamu düzeni bakımından tehdit oluşturan yabancı hakkında valilik idari gözetim kararı alır ya da gözetim yerine alternatif yükümlülük getirir (YUKK m. 57/2). İdari gözetime alınan yabancı 48 saat içinde geri gönderme merkezine götürülür.

Süre ve aylık değerlendirme

Geri gönderme merkezindeki idari gözetim altı ayı geçemez. Sınır dışı işlemleri yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi vermemesi sebebiyle tamamlanamazsa süre en fazla altı ay daha uzatılabilir (m. 57/3). Valilik gözetimin devamında zaruret olup olmadığını her ay değerlendirir; zaruret yoksa gözetim derhâl sonlandırılır. Gözetim kararı, uzatma kararı ve aylık değerlendirme sonuçları gerekçesiyle tebliğ edilir.

İdari gözetime itiraz: sulh ceza hâkimliği

İdari gözetime karşı idare mahkemesine değil, sulh ceza hâkimliğine başvurulur (m. 57/6). Başvuru için kanunda süre yoktur, ancak gözetim devam ettiği için gecikmeden yapılmalıdır. Hâkim incelemeyi beş gün içinde bitirir ve kararı kesindir. Başvuru gözetimi durdurmaz. Gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği ileri sürülerek yeniden başvuru yapılabilir. Uygulamada başvuru, gözetim kararının alındığı veya yabancının tutulduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır.

Sulh ceza hâkimliğine başvuru sınır dışı kararını, idare mahkemesindeki dava da idari gözetimi durdurmaz (Uygulama Yönetmeliği m. 59). İki karar ayrı ayrı ve kendi sürelerinde dava konusu yapılmalıdır. Avukatlık ücretini karşılayamayan yabancıya, talebi hâlinde baro adli yardım sistemi üzerinden avukat sağlanır (m. 57/7).

İdari gözetime alternatif yükümlülükler

Gözetim yerine veya gözetim sona erdirilirken belirli bir adreste ikamet, düzenli bildirimde bulunma, aile temelli geri dönüş, geri dönüş danışmanlığı, kamu yararına gönüllü hizmet, teminat ve elektronik izleme yükümlülükleri getirilebilir (m. 57/A). Bu yükümlülüklerin toplam süresi 24 ayı geçemez. Elektronik izleme kararına karşı da sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Yükümlülüklere uymayan yabancı idari gözetime alınabilir; teminat verilmişse ve yabancı süresinde çıkmazsa teminat Hazineye gelir kaydedilir.

Tekirdağ’da geri gönderme merkezi var mı?

Göç İdaresi’nin yayımladığı geri gönderme merkezleri listesinde Tekirdağ yer almaz. Bölgeye en yakın merkezler Edirne (Sarayiçi), Kırklareli (Pehlivanköy) ve İstanbul’dadır; İstanbul’da Çatalca, Binkılıç, Arnavutköy ve Tuzla’da merkezler bulunur. Çorlu’da yakalanan bir yabancının hangi merkeze götürüleceğini idare belirler; yakınları bilgiyi il göç idaresi müdürlüğünden isteyebilir.

Geri gönderme merkezindeki yabancı yakınlarıyla, noterle, yasal temsilcisiyle ve avukatıyla görüşme, telefon kullanma, konsolosluk yetkilisi ve BM Mülteciler Yüksek Komiserliği görevlisiyle görüşme hakkına sahiptir (m. 59). Avukatın dosyaya girebilmesi için vekâletname gerekir. Pasaportu merkezde tutulan yabancı için vekâletname merkeze gelen noter aracılığıyla düzenlenebilir. Acil durumda baro adli yardım bürosundan avukat talep edilebilir. Gönüllü olarak ülkesine dönmek isteyen düzensiz göçmene Göç İdaresi ayni veya nakdi destek sağlayabilir (m. 60/A).

Uluslararası koruma ve geçici koruma

Uluslararası koruma üç statüden oluşur. Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle ırk, din, tabiiyet, belli bir toplumsal gruba mensubiyet veya siyasi düşünce sebebiyle zulüm korkusu taşıyanlar mülteci (YUKK m. 61), aynı korkuyu Avrupa dışındaki olaylar nedeniyle taşıyanlar şartlı mülteci (m. 62) sayılır. Bunlara girmeyen, ancak ülkesine dönerse ölüm cezası, işkence veya silahlı çatışma kaynaklı ciddi tehditle karşılaşacak kişiye ikincil koruma verilir (m. 63).

Başvuru valiliklere yapılır ve kayıttan itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır (m. 78). Başvuru sahibine belirli bir ilde ikamet ve düzenli bildirim yükümlülüğü getirilebilir (m. 71); uygulamada bu iller “uydu kent” olarak anılır. Sınır dışı edilmek üzere idari gözetimde olan veya sahte belge kullanan kişilerin başvurusu hızlandırılmış olarak incelenir: mülakat üç gün, karar mülakattan sonra beş gün içinde yapılır (m. 79).

Olumsuz kararlara karşı tebliğden itibaren 10 gün içinde Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu’na idari itiraz yapılabilir. Dava süresi kural olarak 30 gündür; kabul edilemez başvuru ve hızlandırılmış değerlendirme kararlarında ise yalnız dava yolu açıktır ve süre 15 gündür (m. 80). Bu son davalarda mahkeme 15 gün içinde karar verir ve karar kesindir. İtiraz veya dava sonuçlanıncaya kadar kişinin ülkede kalmasına izin verilir.

Geçici koruma, ülkesinden kitlesel olarak ayrılmak zorunda kalanlara sağlanan ayrı bir statüdür (m. 91) ve Türkiye’de ağırlıklı olarak Suriyelilere uygulanır. Geçici koruma sahibi kayıtlı olduğu ilde yaşamak ve il dışına izinsiz çıkmamakla yükümlüdür. Kaydın iptali, ikamet ilinin değiştirilmemesi veya gönüllü dönüş sonrası konulan kodlar da idari işlemdir ve dava konusu yapılabilir. Geçici koruma sahipleri, kimlik belgesinin düzenlenmesinden altı ay sonra çalışma izni için başvurabilir (6735 m. 17).

Çorlu çalışma izni avukatı: yabancıların çalışma izni

Çorlu çalışma izni avukatı ile yürütülen işler hem işvereni hem yabancı çalışanı ilgilendirir, çünkü başvuruyu işveren yapar ama izinsiz çalışmanın yaptırımı ikisine birden uygulanır. 6735 sayılı Kanun kapsamındaki yabancıların çalışma izni olmadan çalışması ve çalıştırılması yasaktır (m. 6). İkamet izni, mülteci ve ikincil koruma sahipleri dışında kimseye çalışma hakkı vermez (m. 12). Mavi Kart sahipleri ise izin almadan çalışabilir.

Çalışma izni türleri

• Süreli çalışma izni: Belirli bir işverenin belirli işyerinde ilk başvuruda en çok bir yıl, aynı işverenle ilk uzatmada en çok iki yıl, sonraki uzatmalarda en çok üç yıl verilir (m. 10). İşveren değişirse ilk başvuru gibi değerlendirilir.
• Süresiz çalışma izni: Uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancı başvurabilir. Belge her beş yılda bir yenilenir.
• Bağımsız çalışma izni: Kendi adına çalışan profesyonel meslek mensuplarına verilir.
• Turkuaz Kart: Nitelikli yabancılara ilk üç yılı geçiş süresi olmak üzere verilir; geçiş süresinin bitmesine 180 gün kala başlayıp süre dolmadan yapılan başvuruyla süresiz hâle gelir (m. 11). Sahibi süresiz çalışma izninin haklarından yararlanır ve istisnai yoldan vatandaşlığa başvurabilir.
• Çalışma izni muafiyeti: Türkiye’de ikamet etmeyen anonim şirket yönetim kurulu üyeleri, yönetici olmayan şirket ortakları ve 180 günde 90 günü aşmayan sınır ötesi hizmet sunucuları gibi kişiler için verilir (m. 13).

Limited şirketin ortağı olan müdürü ve anonim şirketin ortağı olan yönetim kurulu üyesi çalışma izni alarak çalışabilir (m. 10/5). Bir Türk vatandaşıyla evli ve eşiyle Türkiye’de birlikte yaşayan yabancılar, Türk soylular, KKTC ve AB vatandaşları ile nitelikli yatırımcılar için değerlendirme kriterlerinde istisnalar tanınabilir (m. 16).

Başvuru yurt içinden ve yurt dışından

Yurt içinden başvuru, Türkiye’de en az altı ay süreli ve başvuru tarihinde geçerli ikamet izni bulunan yabancı için işveren tarafından e-Devlet üzerinden yapılır. Yurt dışındaki yabancı önce bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğuna gider ve bir referans numarası alır; işveren bu numarayla Bakanlığa başvurur. Belgeleri tam olan başvuru 30 gün içinde sonuçlandırılır (m. 7/8). Yurt dışı başvurusuyla izin alan yabancı, iznin başlangıcından itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelmezse izin iptal edilir.

Uzatma başvurusu, izin süresinin bitmesine 60 gün kalmasından itibaren ve her hâlde süre dolmadan yapılır; süre dolduktan sonraki uzatma başvurusu reddedilir (m. 7/3). Süresinde uzatma başvurusu yapılan yabancı, aynı işyerinde ve aynı işte kalmak şartıyla karar verilinceye kadar ve en fazla 90 gün çalışmaya devam edebilir.

2026 değerlendirme kriterleri

Bakanlığın yayımladığı ve Ekim 2026’da yürürlükte olan kriterlere göre:

• İstihdam: Bilanço esasına tabi işyerinde her yabancı için en az beş Türk vatandaşı çalıştırılması esastır. Son yıl net satışı 50 milyon TL ve üzerindeki işyerlerinde beş yabancıya kadar bu kriter aranmaz.
• Mali yeterlilik: Yeni kurulan işyerinde ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması; faaliyetteki işyerinde ise ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL veya net satışların en az 8.000.000 TL veya ihracatın en az 150.000 ABD doları olması gerekir.
• Ücret: Brüt asgari ücretin üst düzey yönetici ve pilotlar için en az 5 katı, mühendis ve mimarlar için 4 katı, diğer yöneticiler için 3 katı, uzmanlık ve ustalık gerektiren işler için 2 katı; ev hizmetleri ve diğer işler için en az asgari ücret.
• Yeni istisna: 3 Ağustos 2026’dan itibaren, son üç yılda en az bir yıl çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma ile yasal olarak Türkiye’de kalmış yabancılar için yurt içinden yapılan başvurularda, işyeri başına üç yabancıyla sınırlı olarak istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz. Bu işyerlerinde izinli yabancı sayısı Türk vatandaşı çalışan sayısını geçmemelidir.

Ev hizmetlerinde yabancı yalnız çocuk, yaşlı veya engelli bakımı ile hasta refakati için çalıştırılabilir; başvuruyu çocuğun anne veya babası ya da bakılacak kişinin kendisi veya yakınları yapar. Ön lisans ve lisans öğrencileri ilk yıldan sonra kısmi süreli çalışabilir; lisansüstü öğrencilerde bu sınır yoktur (m. 19). Avrupa Serbest Bölgesi gibi serbest bölgelerde çalışacak yabancıların başvurusu, 3218 sayılı Kanun kapsamında serbest bölgelerden sorumlu bakanlık üzerinden yürütülür (m. 18).

Ret ve iptal kararına itiraz

Çalışma izni başvurusunun reddi, uzatma talebinin reddi veya iznin iptali işverene ya da bağımsız çalışan yabancıya tebliğ edilir. Bu kararlara karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilir; itiraz e-İzin sistemine açıklamalı dilekçe ve belge yüklenerek yapılır (m. 21). İtiraz reddedilirse idari yargı yoluna gidilir; karar Ankara’daki Bakanlık tarafından verildiği için dava kural olarak Ankara idare mahkemelerinde açılır. Ret yeni başvuruya engel değildir; ret sebebi olan eksiklik giderilerek yeniden başvurulabilir.

Yabancı işçi çalıştıran Çorlu işverenleri ne yapmalı?

Çorlu, Çerkezköy ve Ergene’deki organize sanayi bölgelerinde yabancı işçi çalıştıran işletmeler için risk, işçinin ikamet izni olduğu için çalışabileceğini varsaymakla başlar. İkamet izni çalışma hakkı vermez; her yabancı için ayrı çalışma izni alınmalıdır. Çalışma izni belirli bir işveren, işyeri ve iş için düzenlendiğinden, aynı yabancının grup şirketlerinden birine veya başka bir işverene kaydırılması da yeni izin gerektirir.

İşverenin yükümlülükleri

• Yabancının işe başlamasını, işten ayrılmasını ve iznin iptalini gerektiren durumları 15 gün içinde Bakanlığa bildirmek (6735 m. 22).
• Yabancıyı, başvuruda beyan edilen ücret ve tam zamanlı çalışma üzerinden SGK’ya bildirmek. Yurt içi başvurularda yabancı izin başlangıcından itibaren bir ay içinde çalışmaya başlamalıdır.
• İzin süresini takip edip uzatmayı bitimden 60 gün önce başlatmak.
• Çalışma izni olan yabancıyı yalnız izin verilen işyerinde ve işte çalıştırmak; başka işverene ait işyerinde çalışması için yeni izin almak.
• Yabancıya konut kiralayan veya barınma imkânı sağlayan kişilerin, kimlik ve ikamet belgesi olmayan yabancı için ayrıca idari para cezasıyla karşılaşabileceğini bilmek (YUKK m. 102/2).

İzinsiz çalıştırmanın yaptırımı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 yılı idari para cezası tablosuna göre, 2026 için yeniden değerleme oranı %25,49 uygulanarak belirlenen tutarlar şunlardır: çalışma izni olmayan yabancıyı çalıştıran işverene veya işveren vekiline her bir yabancı için 102.503 TL; izinsiz bağımlı çalışan yabancıya 40.977 TL; izinsiz bağımsız çalışan yabancıya 82.010 TL; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene her bir yabancı için 6.805 TL. Tekrarında cezalar bir kat artırılır. Cezalar tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığı’na bildirilir ve dönüş masrafları işverenden tahsil edilir.

6735 sayılı Kanun bu cezalara karşı ayrı bir itiraz yolu göstermediğinden kural olarak Kabahatler Kanunu m. 27 uygulanır: cezaya karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Ceza kararının tebliğ tarihini, kaç yabancı için kesildiğini ve tutanağın hangi denetimle düzenlendiğini gösteren belgeleri saklayın.

İzinsiz çalışan yabancı işçinin hakları

Çalışma izni olmaması iş ilişkisini hukuken tamamen yok saymaz. Geçersizliği sonradan anlaşılan hizmet sözleşmesi, ilişki sona erinceye kadar geçerli bir sözleşmenin bütün hüküm ve sonuçlarını doğurur (TBK m. 394/3). Bu nedenle izinsiz çalıştırılan yabancı da ödenmeyen ücretini ve diğer işçilik alacaklarını isteyebilir. İşverenin “izni yoktu, sözleşme geçersizdi” savunması alacağı ortadan kaldırmaz. İşçilik alacaklarının hesabı, zorunlu arabuluculuk ve dava süreci iş hukuku sayfamızda yer alıyor.

Hangi karara karşı nereye, kaç gün içinde başvurulur?

Yabancılar hukukunda süreler kısa ve birbirinden farklıdır. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan kararları özetler; süreler tebliğ tarihinden başlar.

Karar	Başvuru yolu	Süre	Merci
Sınır dışı etme kararı	İptal davası	7 gün	Kararı veren valiliğin yerindeki idare mahkemesi; karar kesin
İdari gözetim, uzatma, elektronik izleme	İtiraz	Kanunda süre yok	Sulh ceza hâkimliği; 5 günde karar, kesin
İkamet izni reddi, iptali, uzatılmaması	İptal davası	60 gün	Valiliğin yerindeki idare mahkemesi
Uluslararası koruma olumsuz kararı	İdari itiraz veya dava	İtiraz 10 gün, dava 30 gün	Değerlendirme Komisyonu, idare mahkemesi
Kabul edilemez veya hızlandırılmış değerlendirme kararı	Yalnız dava	15 gün	İdare mahkemesi; 15 günde karar, kesin
Çalışma izni reddi veya iptali	İdari itiraz, sonra dava	İtiraz 30 gün	Çalışma Bakanlığı, sonra idare mahkemesi
Vatandaşlık başvurusunun reddi	İptal davası	60 gün	Bakanlık kararında kural olarak Ankara idare mahkemeleri
Giriş yasağı veya tahdit kodu	Kaldırma başvurusu, sonra dava	Ret veya 30 gün cevapsızlıktan sonra 60 gün	Göç İdaresi, idare mahkemesi
Mahkemenin kesin ret kararı (işkence riski)	Tedbir talepli bireysel başvuru	30 gün	Anayasa Mahkemesi

Kısa süreli bu davalarda dilekçede şunlar açıkça yazılmalıdır: kararın tarihi ve sayısı, tebliğ tarihi, yabancının Türkiye’deki aile bağları ve kalış süresi, varsa Türk vatandaşı eş ve çocuklar, sağlık durumu, menşe ülkedeki risk ve bu riskleri gösteren belgeler. Sınır dışı davasında yürütmenin durdurulması ayrıca istenmese de işlem kanun gereği durur; ikamet davasında ise bu talep dilekçeye ayrıca yazılmalıdır. İkamet izni davalarında ilk derece kararına karşı istinaf incelemesini Edirne Bölge İdare Mahkemesi yapar.

Yabancılarla ilgili diğer hukuki işler

Yabancı ile evlilik ve boşanma kararlarının tanınması

Türkiye’de bir yabancıyla evlenmek için yabancı taraftan kendi ülkesinin makamlarınca verilen ve evlenmesine engel olmadığını gösteren belge istenir. Yurt dışından alınan belgeler apostil şerhli ve noter onaylı Türkçe tercümeli olmalıdır. Yabancı ülkede verilen boşanma kararının Türk nüfusuna işlenmesi için eşler birlikte nüfus müdürlüğüne başvurabilir; eşlerden biri yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına da başvurabilir (5490 sayılı Kanun m. 27/A). İdari yoldan tescil edilemeyen kararlar için tanıma davası açılır. Evlilik, boşanma, velayet ve tanıma davasının ayrıntısı aile hukuku sayfamızda yer alıyor.

Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilmesi için tenfiz, kesin hüküm veya kesin delil olarak kullanılabilmesi için tanıma kararı gerekir (5718 sayılı MÖHUK m. 50, 58). Tenfiz için karşılıklılık, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konu, kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması ve savunma hakkına uyulmuş olması aranır (m. 54); tanımada karşılıklılık şartı aranmaz. Dava, karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yerindeki asliye mahkemesinde açılır; Türkiye’de yerleşim yeri yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir’de açılabilir (m. 51). Dilekçeye kararın onaylı örneği, kesinleşme şerhi ve onaylı tercümeleri eklenir.

Apostil ve belge onayı

Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde düzenlenen belgeler apostil şerhiyle, taraf olmayan ülkelerin belgeleri ise o ülke makamları ve Türk konsolosluğunun onayıyla Türkiye’de kullanılır. Doğum, evlilik, adli sicil ve diploma gibi belgelerde ad ve soyadın pasaportla aynı yazılması gerekir; bir harf farkı bile ikamet ve vatandaşlık başvurusunda eksik belge sayılabilir.

Şirket, taşınmaz ve miras

Yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türkiye’de şirket kurabilir; şirket kuruluşu ve ortaklık yapısı şirketler hukuku sayfamızda anlatılıyor. Şirket ortağı yabancının yönetici olarak çalışması için ayrıca çalışma izni gerekir. Yabancının ölümünde miras kural olarak vatandaşı olduğu devletin hukukuna tabidir, ancak Türkiye’deki taşınmazlara Türk hukuku uygulanır. Mirasçılık belgesini bir yabancı istiyorsa noter belge veremez; başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır. Bu konunun ayrıntısı yabancı unsurlu miras başlığında yer alıyor.

Ceza dosyası olan yabancı

Hapis cezasına mahkûm edilen yabancı, koşullu salıverildiğinde veya cezası infaz edildiğinde sınır dışı işlemi için İçişleri Bakanlığı’na bildirilir (TCK m. 59). Ceza soruşturması ile sınır dışı süreci ayrı yürür: beraat veya kovuşturmama kararı sınır dışı kararını kendiliğinden kaldırmaz, ancak idare mahkemesindeki davada önemli bir delil olur. Ç-114 gibi adli işlem kodlarında ceza dosyasının sonucunu gösteren kesinleşmiş karar, kodun kaldırılması başvurusunun temelini oluşturur.

Çorlu vatandaşlık avukatı ile ilk görüşme: belgeler ve sık yapılan hatalar

Bir Çorlu vatandaşlık avukatı ile ilk görüşmede en çok zaman kazandıran şey, elinizdeki tüm resmî yazıların tarih sırasıyla getirilmesidir. Yabancılar hukukunda sonuç sık sık tek bir tarihe bağlıdır; tebliğ tarihi veya ikamet izninin bitiş tarihi bunun tipik örnekleridir.

Getirmeniz gereken belgeler

• Pasaport ve varsa eski pasaportların giriş-çıkış damgalı sayfaları
• İkamet izni kartları, çalışma izni belgeleri ve e-İkamet başvuru formları
• İtiraz edilecek kararın kendisi ve tebliğ tutanağı veya tebliğ zarfı
• Evlilik cüzdanı, çocukların doğum belgeleri, Türk vatandaşı aile üyelerinin nüfus kayıt örneği
• Kira sözleşmesi veya tapu, sağlık sigortası poliçesi, gelir ve banka belgeleri
• SGK hizmet dökümü, iş sözleşmesi ve bordrolar
• Varsa ceza soruşturması veya dava dosyasına ilişkin belgeler

Avukatın dava açabilmesi ve Göç İdaresi’nde işlem yapabilmesi için noterden verilmiş vekâletname gerekir. Türkçe bilmeyen kişi için vekâletname yeminli tercüman eşliğinde düzenlenir. Yurt dışındaki kişi Türk konsolosluğundan veya apostilli yabancı noter belgesiyle vekâletname verebilir.

Sık yapılan hatalar

• Sınır dışı kararına karşı 7 günlük süreyi 30 veya 60 gün sanmak. Bu davada süre kaçırılırsa karar kesinleşir.
• İdari gözetime itirazın sınır dışı kararını da durduracağını düşünmek.
• İkamet uzatmasını izin bittikten sonra yapmak; bu durumda başvuru uzatma sayılmaz.
• Turizm veya taşınmaz amaçlı izinle çalışmak; bu hem izin iptali hem sınır dışı sebebidir.
• Vatandaşlık için beş yılı hesaplarken öğrenci veya turist ikametini de saymak.
• Evlilik yoluyla başvuruda eşlerin farklı adreslerde kayıtlı olması ve mülakatta birbiriyle çelişen cevaplar vermek.
• Yatırım dosyasında döviz alım belgesini almamak veya değerleme raporundaki değerin satış bedelinin altında kalmasına dikkat etmemek.
• Aracı kişilere pasaport ve kimlik bilgilerini teslim etmek; Göç İdaresi bu konuda ayrıca uyarı yayımlamaktadır.

Kanun metinlerinin güncel hâline 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu üzerinden ulaşabilirsiniz. Dosyanızdaki süreleri ve izlenecek yolu birlikte değerlendirmek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.